Established 1999

POZIOM ROZWOJU POLSKI

8 sierpnia 2017

Kilkaset lat pościgu

Na miejsce Polski w gospodarce światowej proponujemy spojrzeć przez dystans w poziomie rozwoju Polski do światowego lidera technologicznego przez sześć minionych wieków. W tym celu przedstawiamy proporcję szacunku PKB Polski na głowę mieszkańca, do szacunku PKB na głowę mieszkańca lidera technologicznego świata w danym momencie – czytamy w raporcie Polskiego Funduszu Rozwoju.

Zasadniczym spostrzeżeniem jest, że od XVII wieku Polska, ani nie dogania, ani nie traci dystansu do lidera, lecz do 1989 roku widoczny jest stały trend spadkowy w poziomie rozwoju względem najwyżej rozwiniętych krajów świata.

Przez ostatnie kilkaset lat nie udaje się Polsce wejść do grona najbogatszych i najbardziej zaawansowanych technologicznie krajów, utrzymując stały dystans do lidera technologicznego pomiędzy 20% a 40% PKB na głowę mieszkańca. Jest to z jednej strony pewien sukces, gdyż wiele państw, wieki temu niezbyt zapóźnionych do lidera, spadło niżej w poziomie dochodów.

Z drugiej strony, każe zadać pytania, dlaczego do tej pory nie udało się nam bardziej zbliżyć do najwyżej rozwiniętych gospodarek świata, czy znaczący skok w poziomie dochodów w ostatnich 26 latach jest trwały oraz jak przebić historyczny „sufit” i znacząco zbliżyć się w poziomie rozwoju do takich krajów jak USA, doganiając jednocześnie najbogatsze kraje Unii Europejskiej?

Poniżej zaprezentowane są wybrane wnioski z raportu:

  • W ostatnich czterech stuleciach, gdy nasza gospodarka dawała nam PKB na głowę mieszkańca bliski 40% aktualnego lidera technologicznego, wyczerpywały się nasze zdolności dalszego doganiania najwyżej rozwiniętych krajów świata – utrzymywanie się dochodów na poziomie średnim z tendencją do wypychania polskiej gospodarki do peryferii.
  • Dziś ponownie jesteśmy u progu historycznego maksimum dochodu na głowę
    w relacji do lidera gospodarczego. W ostatnich trzech dekadach Polska wykonała istotny skok dochodów względem najwyżej rozwiniętych krajów, z poziomu około 22% w 1989 roku do około 38% obecnie – ryzyko wyczerpywania się dotychczasowych dźwigni rozwoju opartego w dużej mierze na transferze technologii, instytucji i kapitału z zagranicy.
  • Kontynuowanie szybkiego wzrostu gospodarczego wymaga kumulowania krajowego kapitału i jego alokowanie do nowoczesnych wysokomarżowych przedsięwzięć. Szybki wzrost to taki, który wyprzedza gospodarki, które chcemy dogonić – przejście od naśladowcy technologii do lidera technologicznego jest procesem bardzo trudnym, ale niezbędnym, aby dogonić poziom rozwoju najbogatszych gospodarek.
  • Póki co otoczenie zewnętrzne sprzyja Polsce. A jest to istotne, ponieważ podobnie jak wiele krajów słabiej rozwiniętych Polska dogania lidera w okresie, gdy spowalnia światowy postęp technologiczny i organizacyjny oraz, gdy na terenie Polski nie są prowadzone działania wojenne. Natomiast w momentach destabilizacji, wojen i przyspieszenia postępu tracimy dystans do lidera.
  • Pokonanie dotychczasowego „sufitu” poziomu rozwoju Polski z pewnością wymaga dłuższego okresu stabilności i bezpieczeństwa oraz budowy nowego modelu społeczno-gospodarczego, opartych na przedsiębiorczości, silnych instytucjach sprzyjających rozwojowi oraz lokalnym kapitale finansowym i ludzkim.
  • Wiele badań pokazuje, że prosta modernizacyjna zmiana instytucji jest trudna, gdyż nie udaje się imitacja lidera i społeczeństw wyżej rozwiniętych. Każde społeczeństwo potrzebuje wypracować swój wariant instytucji i gospodarki rynkowej.
  • Nowoczesna i odpowiedzialna polityka gospodarcza potrzebuje zbilansowania pomiędzy szybkimi działaniami w krótszej perspektywie, a tworzeniem długoterminowych bodźców rozwojowych oraz pomiędzy reformami strukturalnymi, a programami socjalnymi.
  • Z jednej strony konieczne jest zachowanie spójności społecznej, która warunkuje utrzymanie zdolności do dalszych reform, z drugiej strony konieczna jest alokacja ludzi i kapitału do najbardziej opłacalnych działań. W obliczu ograniczonych zasobów własnego kapitału potrzebujemy się posiłkować finansowaniem zewnętrznym, a jednocześnie bezpieczny rozwój i budowanie odporności na nagłe odpływy zagranicznego finansowania wymaga kumulowania rodzimego kapitału. Potrzebujemy inwestować znaczne kwoty i tworzyć siatkę bezpieczeństwa społecznego, która zwiększy komfort życia, ale i pilnować wypłacalności finansów publicznych.

Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju ma na celu wyjście naprzeciw wyzwaniom rozwojowym, a w efekcie osiągnięcie poziomu rozwoju najwyższego w historii polskiej gospodarki, powyżej 50% lidera technologicznego i powyżej średniej dochodów dla krajów UE. Przewiduje zarówno działania nakierowane na zwiększenie stopy krajowych oszczędności, inwestycje w rozwój istotnych elementów infrastruktury społecznej
i gospodarczej jak i wysokomarżowe innowacyjne przedsięwzięcia, wsparcie rozwoju lokalnych przedsiębiorców oraz zmiany instytucjonalne, które mają na celu uruchomić pełen potencjał polskiej gospodarki.

Misją Grupy Polski Fundusz Rozwoju jest wdrażanie SOR m.in. w zakresie niwelowania luki kapitałowej w obszarach rynku kapitałowego szczególnie istotnych dla rozwoju, tworzenia i udostępniania instrumentów finansowych i promocyjnych dla polskich przedsiębiorców podejmujących ekspansję na zagraniczne rynki, wspierania współpracy przedsiębiorców i naukowców oraz w innych obszarach.

***

Raport specjalny Polskiego Funduszu Rozwoju p.t. Poziom rozwoju Polski na tle gospodarki światowej w ujęciu długoterminowym, opracowany został w ramach cyklu publikacji PFR na temat perspektyw rozwoju gospodarczego w Polsce i na świecie.

Polski Fundusz Rozwoju to grupa instytucji finansowych i doradczych dla przedsiębiorców, samorządów i osób prywatnych inwestująca w zrównoważony rozwój społeczny i gospodarczy kraju. Grupa PFR integruje, w ramach spójnej strategii i profesjonalnych standardów zarządzania, ofertę czołowych polskich instytucji rozwoju: Agencji Rozwoju Przemysłu, Banku Gospodarstwa Krajowego, Korporacji Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych, Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu i Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Centrum strategicznym Grupy PFR jest PFR S.A. Nowy model instytucji rozwoju, w ramach zintegrowanego nadzoru i kanałów kontaktu z przedsiębiorcami, daje łatwiejszy dostęp do oferty produktów i usług, lepiej dopasowanych do potrzeb rynku. PFR zapewnia sprawną koordynację programów rozwojowych i działa zgodnie z najlepszymi międzynarodowymi standardami.

W wydaniu nr 189, sierpień 2017, ISSN 2300-6692 również

  1. LEKTURY DECYDENTA

    Wódz Naczelny w I RP
  2. WIATR OD MORZA

    Skopana solidarność narodowa
  3. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Generał
  4. LEKTURY DECYDENTA

    Śmierć tyrana
  5. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Niemcy w Chile
  6. LEKTURY DECYDENTA

    Karabinem i piórem
  7. FILOZOFIA I DYPLOMACJA

    Nie przeszli!
  8. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Filar światowej literatury
  9. POZIOM ROZWOJU POLSKI

    Kilkaset lat pościgu
  10. LEKTURY DECYDENTA

    "Krawężnik" odsłania
  11. CO SIĘ W GŁOWIE MIEŚCI

    Otwartość odświętna i selektywna
  12. SILVER TSUNAMI

    Nadzieja dla Europy
  13. DECYDENT POLIGLOTA

    High level English
  14. WIATR OD MORZA

    Cuda wianki...
  15. GARBATY LOS MACHIAVELLEGO

    "Książę" to wszystko wiedział
  16. POLSKA ANARCHIA

    Warchoły i fanatycy
  17. PRAWA - WŁADZA - PROBLEMY

    Polska w 2017 roku
  18. SŁUŻBA ZDROWIA

    Pacjenci w kleszczach kolejek
  19. LEKTURY DECYDENTA

    Czas PRL minął