Established 1999

HISTORIA

9 grudnia 2007

Potrzebny dystans

Staram się zanadto nie wchodzić w bliskie tematy, które dla historyka są trudne ze względu na niewystarczającą dostępność materiałów. Bardzo trudno jest pisać o np. Piłsudskim na zimno, bez emocji, zaangażowania. Taka książka od razu wzbudziłaby wielkie kontrowersje w społeczeństwie. Inny przykład. O Dmowskim też chyba nie można napisać rozsądnej książki. A to dlatego, że zaraz nastąpił Holocaust i totalna dyskredytacja typu myśli prawicowej głoszonej przez endecję. Te emocje są nadal żywe z różnych, zresztą zrozumiałych, względów i trudno o obiektywizm. Poza tym, ludzie wola widzieć tylko dwie barwy, a nie złożoność spraw. Polska emigracja mogłaby z powodzeniem lobbować na rzecz polskich interesów w świecie.


Z ADAMEM ZAMOYSKIM



historykiem i publicystą



rozmawia Damian A. Zaczek



Ma Pan nazwisko bardzo związane z historią Polski. Jak to się stało, że mieszka Pan w Londynie?


Żeby jeszcze bardziej skomplikować biografię dodam, iż urodziłem się w Nowym Jorku. A stało się to trochę przez przypadek. Moi rodzice opuścili Polskę w 1939 r. Ojciec, Stefan, doktor praw Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz ppłk Wojska Polskiego, ze sztabem Rydza-Śmigłego znalazł się w Rumunii, a stamtąd przedostał się do Francji, następnie dowodził kompanią pod Narvikiem, bił się w kampanii francuskiej, później walczył u gen. Maczka. Po przyjeździe do Anglii został adiutantem gen. Sikorskiego. Za kampanię wojenną ojciec został odznaczony m.in. Srebrnym Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych, Orderem Imperium Brytyjskiego, francuskim Croix de Guerre z Palmą. Koniec wojny zastał ojca w Londynie. Natomiast moja matka, Elżbieta Czartoryska, została na początku wojny aresztowana przez Niemców i wywieziona do Włoch. Stamtąd, poprzez koligacje z włoską rodziną królewską udało je się przedostać do Hiszpanii i przez Portugalię, Brazylię wylądowała w Ameryce, i dopiero stamtąd dołączyła do ojca w Anglii. Urodziłem się w Nowym Jorku dlatego, że musiała tam wrócić, aby wznowić paszport. Ale już jako dwutygodniowy noworodek znalazłem się w Londynie. Wychowywałem się w Anglii, Francji, Włoszech i Hiszpanii wśród swoich kuzynów. Tak więc dorastałem w różnych kulturach europejskich. W szkole uczyłem się po angielsku, a w domu rodzice dbali, abym mówił po polsku. Wychowany byłem w duchu bardzo patriotycznym.


Co Pana rodzice robili w Londynie?


Przede wszystkim zajmowali się pracą społeczną. Mieli bardzo dobre kontakty w Anglii i w Europie. Dzięki francuskim koligacjom moje matki niewielkie środki finansowe uratowały się zagranicą. Rodzice nie byli bogaci, ale mieli z czego żyć. Ojciec pracował dorywczo jako konsultant w dziedzinie hodowli koni. Był ich wielkim miłośnikiem i znawcą. Ponadto ojciec zajmował się Biblioteką Polską w Paryżu, później w Londynie Instytutem Sikorskiego, był również jednym z fundatorów POSK-u. Matka, również dorywczo, była sekretarką w Ognisku Polskim. Ojciec zmarł w 1976 r. w San Franciso, a matka w 1989 r. w Genewie.


Kiedy zdecydował się Pan odwiedzić Polskę?


W pierwsze wakacje po ukończeniu 18 lat postanowiłem przyjechać do Polski. Był to rok 1967. W domu rodzice mówili mi, że wszystko co polskie jest wspaniałe, ale nie mogłem potwierdzić tego w Londynie, gdyż Polska w świadomości Anglików w ogóle nie istniała. Musiałem sprawdzić osobiście. Wsiadłem w pociąg i przyjechałem. Przez miesiąc odwiedzałem rodzinę, poznawałem kraj. Byłem w Warszawie, Krakowie, Zamościu, Poznaniu, w różnych majątkach związanych z rodziną. Rodzinny majątek mojego ojca to Wysock koło Jarosławia (mieści się w nim obecnie dom opieki społecznej). Podczas tych podróży czułem się cudownie, Polska mnie zafascynowała, obserwowałem dziejącą się historię w trakcie jej trwania. Znalezienie się w państwie komunistycznym było dla mnie czymś takim, jak bym się znalazł na dworze Ludwika XIV czy u boku Napoleona pod Austerlitz. Miałem sporą wiedzę o funkcjonowaniu systemu komunistycznego i mogłem zobaczyć, jak to wygląda na co dzień, rozmawiać z ludźmi. A to ludzie, a nie przywódcy i królowie, tworzą historię prawdziwą. Od tamtego czasu przyjeżdżałem do Polski rokrocznie, a po 1980 roku kilka razy na rok. Znacznie poprawił się mój język polski, którym dzisiaj mówię swobodnie.


Czy stara się Pan o odzyskanie majątku koło Jarosławia?


Właściwie nie. Zaznaczyłem swoje zainteresowanie. Może kiedy dom opieki społecznej zostanie przeniesiony, a powinien, bo budynek nie nadaje się do takiej funkcji, dałoby się coś zrobić. Nie zamierzam jednak prowadzić walki o zwrot, gdyż nie lubię chodzić po sądach i walić głową w mur. Jestem zwolennikiem patrzenia w przyszłość, mimo, iż jestem historykiem. Kupiłem mieszkanie w starej warszawskiej kamienicy, wykupiłem kilku innych właścicieli, mam parę małych terenów na wsi, które nabyłem za niewielkie pieniądze. W rejonie Zamościa chciałbym kupić jakiś większy teren, żeby postawić tam dom.


Które polskie miejsca w Londynie Pan odwiedza?


Dawniej przychodziłem z ojcem do Ogniska Polskiego, gdzie spotykało się elitę polskiej emigracji. Pamiętam generałów Andersa i Bora-Komorowskiego, hrabiego Edwarda Raczyńskiego. Ci wszyscy ludzie zresztą przychodzili do nas do domu. Brałem też z ojcem udział w uroczystościach rocznicowych, obchodach, także w pogrzebach. Wybudowany później Polski Ośrodek Społeczno-Kulturalny (POSK) mnie nie pociąga; to nie jest miejsce historyczne, nie ma atmosfery. Rzadko tam chodzę, tylko do biblioteki. Bywam też czasami w Instytucie Sikorskiego. Zresztą, my nigdy nie mieszkaliśmy w tradycyjnych skupiskach polskich w Londynie, jakim np. był i jest Ealing. Najpierw mieszkaliśmy w St. John’s Wood, później na Kensingtonie.


Czyta Pan londyński Dziennik Polski?


Rodzice czytali, żeby wiedzieć co dzieje się w środowiskach polskich w Wielkiej Brytanii. Ja również przez jakiś czas prenumerowałem, ale czytałem tylko nekrologi. Dziennik Polski był jedynym źródłem informacji, kto umarł. Wiadomości na łamach Dziennika dotyczyły tylko świata, z Polski nic nie napływało. Zrezygnowałem z prenumeraty, gdyż o świecie mogłem czytać w gazetach angielskich. Od jakiegoś czasu w Dzienniku Polskim są informacje o Polsce i Polakach, ale do prenumeraty już nie wróciłem. Obecnie ukazuje się kilka polskich gazet bezpłatnych, ale dzisiaj właściwie nie czytam żadnych gazet – strata czasu.


Kontynuuje Pan rodzinną tradycję pracy charytatywnej?


Rzeczywiście, skłonności do pracy społecznej wyniosłem z domu. Już w latach 80. rozpocząłem organizowanie pomocy medycznej dla Polski. Później, już w Warszawie na Saskiej Kępie, założyłem Fundację św. Jana Jerozolimskiego, w której mieści się ośrodek dla dzieci z trudnych rodzin. W 1991 r. pomogłem przy założeniu Fundacji Czartoryskich w Krakowie, której od trzech lat jestem prezesem. Przygotowujemy plan wielkiego remontu muzeum, które jest w opłakanym stanie. Zbiory tam zgromadzone mają wielką wartość historyczną, a nie mogą być należycie wyeksponowane. Zajmuję się tak wieloma sprawami, że właściwie nie mam na nic czasu. Jednak większość życia spędzam w Londynie, gdzie mogę spokojnie pracować pisząc książki historyczne. W ten sposób zarabiam na życie. Ostatnio pracowałem bardzo intensywnie nad książką o kampanii rosyjskiej Napoleona pt. „Rok 1812”, ukazała się w tym roku również w Polsce. Myślę jednak, że z biegiem czasu coraz więcej będę przebywał w Polsce.


Który czas historyczny najbardziej Pana interesuje?


Napisałem wiele książek na różne tematy, m.in. biografie Chopina, Paderewskiego, Stanisława Augusta Poniatowskiego, historię Polski, historię lotnictwa polskiego, o roku 1920 itd. Historię Polski zawsze próbuję wplatać w dzieje Europy i świata. Uważam, że jednym z polskich błędów popełnianych od wieków jest stanie na uboczu wydarzeń europejskich i światowych. Polska i Polacy nie są kojarzeni w szerszych międzynarodowych kontekstach historycznych i politycznych. Ja staram się te luki uzupełniać.


Czy napisałby Pan książkę o polityce współczesnej, np. o dwudziestoleciu międzywojennym?


Staram się zanadto nie wchodzić w tak bliskie tematy, które dla historyka są bardzo trudne ze względu na niewystarczające dostępne materiały. Poza tym, reagowałbym zbyt emocjonalnie. Tak samo czytelnicy. Bardzo trudno jest pisać o np. Piłsudskim na zimno, bez emocji, zaangażowania. Taka książka od razu wzbudziłaby wielkie kontrowersje w społeczeństwie. Inny przykład. O Dmowskim też chyba nie można napisać rozsądnej książki. A to dlatego, że zaraz nastąpił Holocaust i totalna dyskredytacja typu myśli prawicowej głoszonej przez endecję. Autor takiego dzieła byłby napadnięty i przez obrońców, i przez potępicieli Dmowskiego. Te emocje są nadal żywe z różnych, zresztą zrozumiałych, względów, i trudno jest o obiektywność. Moim zdaniem, II RP miała niesamowite osiągnięcia, które nie są należycie doceniane. Nie pamięta się, czego ówcześni politycy dokonali po 123 latach zaborów w dziedzinie budowy państwa od podstaw, w szkolnictwie, w przemyśle. To II RP wychowała niesamowitych ludzi, którzy doskonale zdali egzamin podczas II wojny światowej, a potem, jako emigranci zorganizowali w Londynie nie tylko własny rząd, ale także oświatę, biblioteki, służbę zdrowia, instytucje kulturalne, gazety, ośrodki opieki społecznej, parafie. Kontynuowali państwo wierne narodowi. Natomiast nie wolno zapomnieć, że II RP stworzyła życie polityczne nie do przyjęcia – bałagan w ówczesnym Sejmie był większy niż obecnie. W efekcie mieliśmy przewrót majowy, walki bratobójcze, rządy autorytarne, Berezę Kartuską.. Były więc blaski i cienie. Ludzie nie chcą tego dostrzec, widzą tylko dwie barwy. Myślę, że tak jest również w dzisiejszej Polsce. To jest objaw niedojrzałości społeczeństwa, który wynika z wieloletniej niewoli.


Czy Polska dobrze korzysta z emigrantów rozsianych po świecie?


Fatalnie. Kiedy Tadeusz Mazowiecki utworzył rząd wszyscy w Londynie czekaliśmy na jakiś sygnał z Warszawy, że jesteśmy potrzebni i powinniśmy natychmiast zasiąść do wioseł. Czkaliśmy daremnie. Sami zaczęliśmy przyjeżdżać do Warszawy oferując swoją pomoc. Nikt się nami nie interesował. Szansa została zmarnowana. Nikt w Polsce nie zdawał sobie sprawy, i nie zdaje nadal, jak patriotycznie nastawiona jest emigracja i ile gotowa jest zrobić dla Polski – nie tylko w Wielkiej Brytanii, ale także w USA, Kanadzie, Australii – wszędzie. Na początku lat 90. byliśmy kartą atutową do wygrania. Premierzy co prawda przyjeżdżali do Londynu, ale po ich wizytach nie było żadnych efektów. Robiliśmy więc w Londynie dla Polski co mogliśmy. Timothy Garton Ash, Neal Ascherson, Norman Davies i ja myśleliśmy o stworzeniu w Londynie coś w rodzaju lobby które by mogło pozytywnie przedstawiać Polskę w mediach brytyjskich. A możliwości mieliśmy naprawdę duże. Ale nikt nas o niczym nie raczył informować. Raz tylko się zdarzyło, że przed wizytą Lecha Wałęsy ambasador RP w ostatniej chwili zapytał mnie czy mogę coś zrobić aby urobić opinię publiczną. Zamieściłem w Sunday Times ogromy wywiad z Wałęsą. Obecnie pomoc Polonii nie jest już tak ważna, jaka była 17 lat temu. Dzisiaj emigracja działa indywidualnie, każdy na własną rękę, i dużo wnosi do rozwoju kraju. Ale nikt nie dba o profil Polski w opinii zagranicznej, a to błąd, powtarzany przez wszystkie kolejne rządy.


Myśli Pan, że mogłoby powstać światowe polskie lobby, takie, jakie np. mają Żydzi?


Wątpię. Emigracja w różnych państwach mogłaby z powodzeniem działać na rzecz polskich interesów w świecie, ale musiałoby to być zgrane w sposób inteligentny, w porozumieniu z krajem. A stratega i decydenta o tak szerokich horyzontach intelektualnych i umiejętności perspektywicznego myślenia trudno dostrzec.


Dziękuję za rozmowę.



ADAM STEFAN ZAMOYSKI


ur. 11 stycznia 1949, Nowy Jork.


Żona: Emma Sergeant, ur. 9 grudnia 1959


Obywatel polski i brytyjski


Ojciec: ppłk dypl. Stefan Zamoyski, dr. praw Uniwersytetu Jagiellońskiego, Komandor z Gwiazdą Orderu Polonia Restituta, odznaczony Srebrnym Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zaslugi, Orderem Imperium Brytyjskiego, francuskim krzyżem Croix de Guerre z Palmą.


Ur. 17 lutego 1904, w Racewie koło Orszy; zm.27 października 1976 w San Francisco.



Matka: Elżbieta Czartoryska, ur. 1 września 1905, w Krasnym; zm. 18 września 1989 w Genewie.


Studia:


Downside School, Bath, Somerset (1962-66).


The Queen’s College, Oxford University (1967-1970).


1970 B.A. Honours degree (licencja)


1974 M.A. Honours degree (magisterium)


Zatrudnienie:


Financial Times, 1974-76.


B.B.C. Foreign Service, 1976-77.


Książki:


Chopin, A New Biography


Collins, London 1979.


Doubleday, New York 1980.


Granada, London 1981.


Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1985.


Librairie Académique Perrin, Pary¿ 1986.


Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1989.


Świat Książki, Warszawa 1997.


Znak, Kraków 2002


The Battle for the Marchlands , A history of the 1920 Polish-Soviet War


East European Monographs, Boulder, Colorado 1981.


Paderewski, A Biography


Collins, London 1982.


Atheneum, New York 1982.


Javier Vergara, Buenos Aires 1986.


Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1992,1993.


The Polish Way, A thousand-year history of the Poles and their Culture


John Murray, London 1987; wznowione 1987, 1987, 1987, 1988, 1989.


Franklin Watts, New York 1988, wznowione 1988, 1989, 1989, 1990.


John Murray, London 1990 (drugie wyd.), wznowione 1992, 1994, 1997.


Hippocrene Books, New York, 1994, wznowione 1996.


Znak, Kraków, 2002 (pod tytułem: Własną Drogą. Osobliwe Dzieje Polów i ich Kultury).


Abagar, Veliko Ternovo, 2005 (Pod Tytułem Polskii Pyt) wznowione 2006


The Last King of Poland


Jonathan Cape, London 1992.


Arx Regia, Warszawa 1994 (pod tytułem: Ostatni Król Polski).


Weidenfeld & Nicolson, London 1997, wznowione 1999.


The Forgotten Few, The Polish Air Force in the Second World War


John Murray, London, 1995.


Hippocrene, New York, 1996, wznowione 2000.


Puls, London 1995 (pod tytułem: Zapomniane Dywizjony, Losy wojenne lotników polskich)


Wydawnictwo Literackie, Kraków, 2004 (pod tytułem: Orły nad Europą).


Holy Madness. Romantics, Patriots & Revolutionaries 1776-1871


Weidenfeld & Nicolson, London 1999, wznowione 2000.


Viking, New York, 2000, wznowione 2002.


The Czartoryski Museum


Fundacja Książąt Czartoryskich, Kraków 2000


Poland. A Traveller’s Gazetteer


John Murray, London 2001


1812. Napoleon’s Fatal March on Moscow


HarperCollins, London 2004, wznowione 2004.


HarperCollins, New York 2004 (pod tytułem: Moscow 1812. Napoleon’s Fatal March)


Balans, Amsterdam, 2005 (Pod tytułem 181 Napoleon’s Fatale Veldtocht naar Moskou)


Debate, Barcelona, 2006 (pod tytułem 1812 La Tragica Marcha de Napleon sobre Moscu)


Overstattning Margareta Eklof, Faherenheit, 2006 (Pod tytułem 1812 Napoleons marsch mot Moskva


Znak, Kraków 2007 (pod tytułem 1812 Wojna z Rosją)


Prace i eseje naukowe:


Napoleon’s Polish Aide-de-Camp, History Today, July 1973.


The Underground Factory: Poland in 1939-45, History Today, December 1974.


The Jews in Poland, 1264-1795, History Today, February 1976.


The Jews in Poland, 1795-1939, History Today, March 1976.


Chopin the Tone-Poet, Programme, Aldeburgh Festival 1980.


Artykuły o Kurpińskim, Mireckim, Poniatowskim, Moniuszce, Paderewskim i Szymanowskim w Penguin Opera Guide.


Polish Renaissance Palaces, Country Life, May 1988.


States of Mind: Poland and Ireland, Encounter, July/August 1989.


Polish-Turkish Cultural Affinities, Turquoise, No.5, Winter 1989-90.


Poland, Land of Culture, Country Life, April 1992.


The Political Vision of Stanislaus Augustus, in Exhibition Catalogue, Treasures of a Polish King, Dulwich Picture Gallery, London, 1992.


Polish Hunting in the Past, Country Life, July 1992.


Polish Villas, Country Life, July 1993.


Polish History, Zgoda, USA, 1 May 1994.


Warsaw’s Doomed Rebellion, The Australian, 1 August 1994.


Działalność Edwarda Raczyńskiego w okresie powojennym, in Działalność dyplomatyczna i polityczna Edwarda Raczyńskiego, Łódź 1994.


Dzieięć artykułów o Polskich kolekcjach w Macmillan Dictionary of Art, London 1996.


King Stanisław II Augustus, in Exhibition catalogue Polens letzter Konig un seine Maler, Neue Pinakothek, Munchen 1995.


The Art of the Possible in Constitution and Reform in Eighteenth-Century Poland. The Constitution of 3 May 1791, ed. Samuel Fiszman, Indiana University Press, Bloomington 1997.


Okres Hotelu Lambert, w Muzeum Książąt Czartoryskich, Kraków, 1998.


Poland’s Parliamentary Tradition, Wydawnictwa Sejmowe, Warszawa 1997.


The History of Poland in the 16th-18th centuries, in Land of the Winged Horsemen. Art in Poland 1572-1764, Jan K. Ostrowski ed., Alexandria, Va, 1999.


Chopin. Duch Romantyzmu in Romantyzm:Malarstwo w Czasach Fryderyka Chopina, Warszawa 1999.


Redakcje:


Hieronym Florian Radziwiłł, Rzeczy ktorymi najgodniejszego mogę zabawić gościa, ed. & introduced by Adam Zamoyski, Wydawnictwo Twój Styl, Warszawa 1999.


Tłumaczenia:


Henryk Sienkiewicz, Charcoal Sketches and Other Tales, translated by Adam Zamoyski, Angel Books, London 1990, wznowione 1991.


Obszerniejsze artykuły prasowe:


Poles Apart, Tatler, March 1980.


Runaway Slavs, Tatler, October 1980.


The Dreaming Towers of Krakow, Departures, October 1984.


Poland’s Arabian Horses, Departures, January 1987.


Poland’s ghosts haunt visit by the Pope, The Sunday Telegraph, 31 May 1987.


Why TV doesn’t give a true picture, The Sunday Telegraph, 30 August 1987.


The Squabbling French Royals, The Sunday Telegraph, 29 November 1987.


Packed for Warsaw, Harpers & Queen, June 1988.


Just an historic case of Euro-fudge, The Sunday Telegraph, 6 November 1988.


No More Betrayals of Eastern Europe, The Sunday Telegraph, 27 August 1989.


Une nouvelle donnée pour la politique polonaise, Libération, 25 April 1990.


A David Still Fighting Goliaths: Interview with Lech Walesa, The Sunday Times, 21 April 1991.


Monarchy on the March, The Sunday Telegrpah, 1 September 1991.


Dont go to the country, John, The Evening Standard, 11 February 1994.


Who Are the Racists Now?, The Spectator, 21 May 1994.


These Absurd Celebrations, The Spectator, 6 May 1995.


Krótsze artykuły w: The Times, The Daily Telegraph, The Independent, The Guardian, The Evening Standard, The Art Newspaper, Event, Apollo, Harpers & Queen, The Spectator,


Wiadomości, Tydzień Polski, Dziennik Polski.


Liczne recenzje książek, głównie historycznych lub na tematy polskie w następujących gazetach londyńskich :


The Times, The Daily Telegraph, The Daily Mail, The Sunday Times, The Times Literary Supplement, The Independent, The European, The Evening Standard, The Catholic Herald, The Spectator, The Literary Review, Books & Bookmen, Wiadomości.


Prelekcje i wykłady:


1982


Friends of Polish Art, Detroit, Mich.


Detroit Opera Society, Detroit, Mich.


Polish Arts Club, Chicago, Ill.


Polish Arts Institute, Baltimore, Ma.


1985


Cercle Montherlant, Paris.


Société Littéraire, Toulouse.


1987


Anglo-Byelorussian Society, London.


North London Polytechnic, Polish-Jewish History course.


Strathclyde University, Glasgow, Polonia Lecture.


Convention of American Council of Polish Cultural Clubs, Ypsilanti, Mich.



1988


North London Polytechnic, Polish-Jewish History course.


Uniwersytet warszawski – Symposium na temat historiografii polskiej.


National Library of Scotland, Edinburgh.


U.S. lecture tour (sponsored by the National Endowment for the Humanities):


Harvard Club, New York, N.Y.; Polish Arts Club, Baltimore, Ma.; University of Miami, Miami, Fl.; University of South Florida, Clearwater, Fl.; Flagler Museum, Palm Beach, Fl.; Polish Insitute, Stamford, Ct.; University of Buffalo, Buffalo, N.Y.; Polish Heritage Club, Syracuse, N.Y.; St. John Fisher College, Rochester, N.Y.; Butler Institute of Art, Youngstown, Oh.; Friends of Polish Art, Detroit, Mich.; Polish National Alliance Headquarters, Chicago, Ill.; University of Wisconsin-Milwaukee, Milwaukee, Wis.; Polish American Culture Institute, Minneapolis, Minn.; Commonwealth Club, San Francisco, Ca.; Stanford University, Ca; Chopin Foundation, San Francisco, Ca.


1989


Stowarzyszenie Polskich Kombatantów, Bedford.


University of Virginia, Charlottesville, Va. (Symposium on the American, Polish & French Constitutions).



1990


Friends of Dulwich Picture Gallery, London.


1991


Paderewski Anniversary Celebration, Chicago, Ill. (sponsored by National Endowment for the Humantities).


Polska Macierz Szkolna, London.


Ambasada RP w Londynie.


Instytut Kultury Polskiej, Londyn.


MSZ w Warszawie, Symposium Instytutu Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Łódzkiego.


1992


Colloque International, ‚Les Tribus ou l’Europe’, Palais de Chaillot, Paris.


Aylesbury High School.


Dulwich Picture Gallery, London, Poland Symposium.


1993


The Times/Charter 88 Monarchy Debate, London.


Polski Ośrodek Społeczno-Kulturalny(POSK), London.


Biblioteka Polska w Londynie.


Association of Polish Students Summer Camp, Penrhos.


1994


Polski Ośrodek Społeczno-Kulturalny (POSK), London.


The Historical Association, London.


1995


Festival of Polish Art, South Australia.


University of Adelaide, South Australia.


Ambasada RP, Canberra.


Tobruk Club, Canberra.


Australian Institute of Polish Studies, Melbourne.


Society of Friends of Polish History, Warsaw.


University of Strathclyde, Polonia Lecture.


1996


Kosciuszko Foundation, New York; Ambasada RP w Waszyngtonie; Polish Heritage Society, Philadelphia; Copernicus Center, Chicago; Polish American Congress, Chicago; Polish cultural Society, St Louis; Polish Arts Club, Detroit; Nowy Dziennik Gallery, New York.


College d’Europe, Natolin.


1997


Cambridge University Central European Society.


1998


College d’Europe, Natolin.


1999


Walters Art Gallery, Baltimore.


Muzeum Czartoryskich, Kraków.


Chicago Humanities Festival.


Kreeger Museum, Washington DC.


2000


Kosciuszko Foundation, New York.


American University, Washington.


Bletchley Park.


2003


Sheffield Festival of Literature


Akademia Polonijna, Częstochowa


2004


Oxford Festival of Literature


Cheltenham Literary Festival


Hay-on-Wye Festival of Literature


Edinburgh Festival


Cambridge History Festival


Nexus Institute Warsaw Conference


Biblioteka Polska w Paryżu


Uniwersytet Jagielloński, Kraków


2005


Nexus Institute Rotterdam Conference


2006


Centre for European Studies, Oxford University


Intelligence Squared, London-Paris conference


Działalność honorowa i społeczna:


Członek Rady Biblioteki Polskiej w Londynie 1972-85.


1973 Współfundator Polskiego Ośrodka Społeczno-Kulturalnego (POSK) w Londynie.


1975 Członek komitetu który zorganizował wystawienie opery Karola Szymanowskiego „Król Roger” przez New Opera Company w londyńskim Coliseum.


Wiceprezydent Anglo-Polish Society (London Branch), 1976-8.


1976-1979 Członek Rady tygodnika Wiadomości.


1977 Wspólorganizator imprez (koncert oraz uroczyste Te Deum w katedrze westminsterskiej) urządzonych z okazji Jubileuszu Królowej Elżbiety II przez Zjednoczenie Polskie w Wielkiej Brytanii w imieniu wygnańców polskich oraz innych narodów środkowo-europejskich.


Sekretarz Stefan Zamoyski Educational Fund 1977-2001.


1981-88 Założyciel i sekretarz Committee for Relief to Hospitals in Poland, zbierającego i wysyłającego leki i środki medyczne do kraju.


1983 Patron, Jagiellonian Trust, organizacji zbierającej pieniądze na książki i przekazujące je do kraju.


Projektant i realizator gruntownego remontu i aranżacji krypty grobowej Czartoryskich pod kościołem w Sieniawie.


Członek zarządu domu dla starców im. Św Maksymiliana Kolbe w Londynie od 1983


Organizator corocznych pielgrzymek dla niepełnosprawnych z Polski do Lourdes 1984-2002.


1984-9 Członek komitetu naukowego Oxford Institute for Polish-Jewish Studies.


1987 Członek komitetu organizującego przedstawienie Requiem Krzysztofa Pendereckiego w obecności księżny Walii na rzecz Institute for Polish-Jewish Studies.


1988 Współorganizator programów telewizyjnych odpowiadających na ataki na Polskę po wyświetelniu filmów dokumentarnych Struggles for Poland i Shoah.


Członek Rady Polskiej Macierzy Szkolnej Zagranicą od 1988.


1991 Założyciel Fundacji św. Jana Jerozolimskiego w Warszawie.


1991 Współzałożyciel Fundacji Książąt Czartoryskich przy Muzeum Narodowym w Krakowie, i Zastępca Fundatora w Zarządzie 1991-2004.


Prezes Zarządu od 2004.


Członek Rady Fundacji ‚Karta z Dziejów’ dla upamiętnienia obecności Żydów w Dziejach Polski od 1992.


Od 2001 Członek Komitetu Redakcyjnego Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.


2004 Członek komitetu organizującego wizytę Opery Warszawskiej w Londynie.


2007 Zaproszony przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP do powołania komitetu do przygotowania i koordynacji projektowanego Sezonu Polskiego w Wielkiej Brytanii pod patronatem Prezydenta RP i Królowej w latach 2009-2020




 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


Członkostwo organizacji:


Society of Authors, London, od 1982.


Polskie Towarzystwo Naukowe na Obczyznie, od 1990.


Honorowy członek Stowarzyszenia Lotników Polskich, od 1995


Członek londyńskiego Towarzystwa Miłośników Starożytności (Fellow of the Society of Antiquaries), 2002.


Członek Królewskiego Towarzystwa Sztuk Pięknych (Fellow of the Royal Society of Arts), 2004


Członek Królewskiego Towarzystwa Literactiego (Fellow of the Royal Society of Literature), 2006


 


 


 


 


Odznaczenia i wyróżnienia:


Krzyż kawalerski orderu Odrodzenia Polski Polonia Restituta, 1982, nadany przez Prezydenta Raczyńskiego.


Kryż Kawalerski (1983) oraz Komandoria z Gwiazdą (1998) orderu Pro Meritu Melitensi Zakonu Maltańskiego za działalność charytatywną na rzecz Polski.


Krzyż oficerski orderu Odrodzenia Polski, 1997.


Dyplom Ministra Spraw Zagrannicznych RP za Wybitne Zasługi dla Kultury Polskiej w Świecie, 1998.


Przywilej ‚Freedom of the City of London’, 1991.


Medal za wybitne osiagnięcia w dziedzinie literatury (Medal for Outstanding Achievement in Literature), wydany przez Amerykański Instytut Kultury Polskiej (American Institute for Polish Culture), 2001


Dyplom uznający osiągnięcia dla sprawy Kultury polskiej ‚Cultural Achievement Award’ wydany przez zrzeszenie Amerykańskich organizacji promujących kulturę polską ‚American Council for Polish Culture’, 2002


Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, 2007


 

W wydaniu 71, czerwiec 2007 również

  1. DECYZJE I ETYKA

    Caux Round Table Polska
  2. SPOŁECZEŃSTWO INFORMACYJNE

    Czas wiedzy
  3. ISTOTA MARKI

    Subtelna gra
  4. LOBBING W BRUKSELI / LOBBYING IN BRUSSELS

    Godzenie interesów
  5. NASZ LOBBING W BRUKSELI

    Walka o wódkę
  6. LOBBING WÓDCZANY W BRUKSELI

    Do śledzika
  7. PRAWO O LOBBINGU W UE

    Przejrzystość decyzji
  8. HISTORIA

    Potrzebny dystans
  9. PODGLĄDANIE LOBBINGU

    Brak marchewki
  10. OD REDAKTORA

    Warto być
  11. RELACJE PUBLICZNE

    Bez twarzy
  12. BEZPIECZEŃSTWO

    Wojna polsko-polska
  13. ESPERANTO

    Język przyszłości
  14. SZTUKA MANIPULACJI

    Uwdzięcznienie
  15. BIBLIOTEKA D & DM

    Machiavelli w Brukseli
  16. POLSKI HANDEL

    Prawda o rynku