Established 1999

AZEROWIE VERSUS GAZPROM

22 kwietnia 2013

Klucz do bezpieczeństwa energetycznego UE - 22.04

Od lat Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) z siedzibą w Paryżu wskazuje na rosnącą zależność krajów Unii Europejskiej od importu surowców energetycznych, w szczególności gazu ziemnego. Niestety, głód energii rośnie, a krajowe zasoby, albo nigdy nie były w stanie, albo już dawno przestały pokrywać zapotrzebowanie poszczególnych gospodarek – pisze z Berlina Magdalena Kornelia Stawiana.


Najnowsze dane Komisji Europejskiej mówią już o 81 proc. zależności państw unijnych od importu gazu ziemnego i o 88 proc. zależności od importu ropy naftowej w 2030 roku. A już dziś import tych surowców osiągnął poziom 81 proc. dla ropy naftowej i 61 proc. dla gazu ziemnego. Znaczna część tych surowców pochodzi ze złóż rosyjskich, kontrolowanych przez Gazprom.


Czy w obliczu rosnącego zapotrzebowania na energię, przy równoczesnym wzroście zależności od importu gazu ziemnego i ropy naftowej, w szczególności z Rosji, Unia Europejska ma jakąś alternatywę?


Mimo starań Komisji Europejskiej, wspólnego projektu krajów unijnych w dziedzinie bezpieczeństwa energetycznego na dzień dzisiejszy nie ma. Ten brak powoduje, że prognozy też nie są optymistyczne. Jak niebezpieczne jest uzależnienie europejskiego rynku od Gazpromu pokazał konflikt ukraińsko-rosyjski z 2009 r., kiedy to Gazprom zakręcił kurek z gazem, a takie państwa jak Słowacja, Słowenia czy Austria z godziny na godzinę ponosiły coraz większe straty.


Jeśli za punkt odniesienia wziąć stopień uniezależnienia od importu rosyjskiego surowca, to rejon Morza Kaspijskiego wydaje się coraz bardziej atrakcyjny. Wzrost znaczenia tego obszaru związany jest z prężnie rozwijającym się globalnym rynkiem energetycznym. Złoża ropy naftowej, gazu ziemnego jak i potencjalne nowe trasy ich tranzytu wyznaczają w głównej mierze Azerbejdżanowi szczególną pozycję w regionie. Według badań, przeprowadzonych przez British Petroleum, w basenie Morza Kaspijskiego znajdują się bogate, dotąd niezagospodarowane, złoża gazu ziemnego i ropy naftowej. Region ten został okrzyknięty „drugą Zatoką Perską”, a sam Azerbejdżan „nową Arabią Saudyjską”.


Potencjał Zakaukazia, w szczególności Baku, wydaje sie dostrzegać również Bruksela, która już w 2006 r. uznała projektowany gazociąg Nabucco za „cieszący się szczególnym zainteresowaniem UE”. Niestety, kilkakrotna zwłoka ze strony Unii Europejskiej i brak porozumienia miedzy akcjonariuszami w sprawie budowy tego rurociągu zmobilizowała Azerbejdżan do uruchomienia swojego projektu TANAP (Trans-Anatolian Gas Pipeline), który de facto zastąpił faworyzowany wczesniej przez UE projekt Nabucco. To wydarzenie jeszcze raz pokazało kluczową rolę Azerbejdżanu dla bezpieczeństwa energetycznego Unii Europejskiej i zmobilizowało Unię do bardziej energicznego działania. Podpisane na początku kwietnia br. w Wiedniu między Nabucco Gas Pipeline International GmbH i TANAP memorandum o współpracy technicznej dotyczącej budowy gazociągu, to obecnie perełka w oku Brukseli. TANAP to, pierwszy, niezależny od Gazpromu gazociąg, który prawdopodobnie już pod koniec 2017 r. połączy Europę z bogatymi złożami gazu ziemnego Szach-Deniz 2 w Azerbejdżanie.


Na pierwszym etapie azerski gaz popłynie do granicy turecko-bułgarskiej. Następnie, planowane jest przedłużenie korytarza gazowego przez Węgry, Rumunię do węzła rozdzielczego w austriackim Baumgarten. To umożliwiłoby azerbejdżańskiemu gazowi bezpośredni dostęp do największych rynków Europy Środkowo-Wschodniej. Uwzględniając możliwość zwiększenia przepływu gazu oraz rozbudowę gazociągu w kierunku Azji Środkowej, Azerbejdżan znalazłby się w nowej, uprzywilejowanej, sytuacji na arenie międzynarodowej.


Czy to jednak wystarczy, by przełamać monopol Gazpromu, czytaj Rosji, na dostawy płynnych węglowodorów do państw Unii Europejskiej?




Magdalena Kornelia Stawiana
Berlin


Politolog, analityk i ekspert d/s bezpieczeństwa energetycznego, znawca Kaukazu i obszaru poradzieckiego oraz Unii Europejskiej. Zajmuje się również koncepcją, organizacją i realizacją projektów z zakresu edukacji politycznej oraz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Członek organizacji pozarządowej „Citizens of Europe“. Pasjonatka Kaukazu.


Absolwentka studiów wschodnioeuropejskich na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie oraz stosunków polityczno-społecznych i lingwistyki na Uniwersytecie w Stuttgarcie.

W wydaniu nr 137, kwiecień 2013 również

  1. SZKODA ZDROWIA?

    Polacy piją więcej niż Rosjanie - 26.04
  2. WHISKY BIJE REKORDY

    Inwestowanie pod wpływem - 26.04
  3. AZEROWIE VERSUS GAZPROM

    Klucz do bezpieczeństwa energetycznego UE - 22.04
  4. GALERIA SCHODY

    Musisz zobaczyć tę kobietę - 18.04
  5. 10 LAT GOLDEN ROSE W POLSCE

    Markowe kosmetyki za dobrą cenę - 18.04
  6. BLADY BLASK ZŁOTA

    Co naprawdę się stało? - 18.04
  7. 22 LATA GIEŁDY PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

    Na parkiecie 876 spółek - 16.04
  8. WRÓŻENIE Z ROPY NAFTOWEJ

    Amerykanie wyprzedzą Saudyjczyków - 11.04
  9. EFEKTY USTAWY REFUNDACYJNEJ

    Spadek sprzedaży, marży, redukcje zatrudnienia - 11.04
  10. ŻELAZNA DAMA 1925 - 2013

    "Ważne będą dopiero dni następne..." - 9.04
  11. DECYDENT RADZI KUPIĆ

    "Tygodnik Powszechny" nr 17-18
  12. TRWA HOSSA NA RYNKU SZTUKI

    Spektakularne inwestycje nie u nas - 10.04
  13. THATCHER, KALISZ I INNI

    Drzwi zamknięte, a nawet zatrzaśnięte - 8.04
  14. PROFESOR ZBIGNIEW PEŁCZYŃSKI

    W Oksfordzie i w Warszawie życie z pasją - 9.04
  15. EMERYTURY POD PALMAMI

    Kto, jak i ile wypłaci? - 8.04
  16. I CO TERAZ?

    Przemalować! - 19.04
  17. WYCZULONYM UCHEM

    Lapsusy-psikusy - 4.04
  18. ŚNIADANIE W IMR

    Wiosna z Duchem Bielucha - 3.04
  19. AMERYKAŃSKIE NIERUCHOMOŚCI

    Nowe nadzieje - 3.04
  20. LEKTURY DECYDENTA

    Rushdie recenzuje - 15.04
  21. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Rzymskie pasje Hanny Suchockiej - 22.04
  22. NAZWA POTOCZNA

    Jak chronić sukces marki? - 2.04
  23. DECYDENT SNOBUJĄCY

    Wtorek, 30.04 – Onanizm
  24. SZTUKA MANIPULACJI

    Wymówki i wybiegi - 3.04
  25. SIŁA POLITYKI

    Jak Macedoński - 30.04
  26. FILOZOFIA I DYPLOMACJA

    Niestabilność i niepewność - 21.04