Established 1999

POLITYKA DECYDENTA

28 grudnia 2020

Werblan o sobie

Jest to wywiad-rzeka, udzielony przez Andrzeja Werblana znanemu dziennikarzowi, Robertowi Walenciakowi.

Tytuł sugeruje, że jest to pokłosie interesującej książki sprzed kilku lat „Polska Ludowa”. W rzeczywistości ta książka ma byt niezależny od poprzedniej: jest to opowieść Andrzeja Werblana, członka najwyższych władz PZPR, o sobie  samym.

Pierwsze zdania książki mówią o młodości i latach szkolnych Werblana: wyrósł  on w Tarnopolu, na polskich kresach, w rodzinie polsko-ukraińskiej, pisze też o szkole, o nadejściu Armii Czerwonej w dniu 17 września 1939 roku i o aresztowaniu przez NKWD ojca, nauczyciela, jako „wroga ludu”. Potem wywózka na Syberię i trudne życie w gułagu. Manipulacje radzieckich organów NKWD w sprawach „paszportów”, czyli dowodów osobistych dla Polaków. I Armia WP: Werblan opowiada o walkach, jakie toczyła, również o tych, blisko Warszawy. Współdziałanie z wojskami ZSRR i przyjaźnie z wojska, które trwają do dnia dzisiejszego.

Werblan stara się też wyjaśnić przyczyny służby Polaków w hitlerowskim, dobrze wyszkolonym, Wehrmachcie. Po wojnie członkostwo w PPS i szykany ze strony „namaszczonych” przez towarzyszy radzieckich członków PPR. „Cuda nad urną” w referendum i w wyborach do Sejmu Ustawodawczego. Wzmianka w książce o Józefie Cyrankiewiczu, uznawanym za lidera PPS i słynny Kongres Zjednoczeniowy PPS i PPR. Potem wspomnienie o stopniowym ograniczaniu roli Cyrankiewicza przez Bieruta i radzieckich.

Pisze o rozprawie ówczesnego kierownictwa z przywódcami AK. Niestety, Werblan nie pisze nic o „żydowskiej bezpiece”, która na rozkaz Stalina terroryzowała po wojnie Polaków, fizycznie i politycznie.

Werblan zaczynał karierę polityczną od Kielc, gdzie zetknął się z dawnymi KPP-owcami, czyli z tzw. żydokomuną; pisze też o studiach w Instytucie Kształcenia Kadr Naukowych w Warszawie. Podaje nazwiska koleżanek i kolegów, którzy tam się też kształcili. Dalej, pisze o czołówce partyjno-państwowej, z którą się stykał: Bolesław Bierut, Władysław Gomułka, Franciszek Szlachcic i Edward Gierek, gen. Wojciech Jaruzelski.

Wiele uwag o Chinach i ich pozytywnej roli w październiku 1956 roku, o Kubie, o przywódcach Niemiec. Werblan opowiada o czasach Stalina i o latach późniejszych w ZSRR, o atmosferze w gmachu KC, o swoich interwencjach w sprawach ludzkich (nierzadko chodziło o osoby z kręgów PZPR-owskiej opozycji), o pokoleniu ZMS-owskim, które zastępowało stopniowo w PZPR b. członków KPP. Jako osoba dobrze poinformowana, Werblan relacjonuje przebieg tzw. wydarzeń marcowych, czerwcowych 1976 r., grudniowych. Wreszcie, emerytura… Werblan udzielił wywiadu red. Walenciakowi w wieku 95 lat.

Książka rewelacyjna, która wiele czytelnikowi przypomni, wyjaśni, podpowie… Na uwagę zasługują liczne zdjęcia, nierzadko prywatne, Andrzeja Werblana.

                                                                                              Jacek Potocki

Andrzej Werblan. „Polska Ludowa. Postscriptum”. Rozmawia Robert Walenciak. Wydawnictwo „Iskry”, Warszawa 2019, str. 421

W wydaniu nr 229, grudzień 2020, ISSN 2300-6692 również

  1. ANIOŁ, DIABEŁ, TUROŃ

    Hej ho, hej ho, kolędować się szło
  2. POLITYKA DECYDENTA

    Werblan o sobie
  3. KOBIETY DECYDENTA

    Erotyka po japońsku
  4. FILOZOFIA I DYPLOMACJA

    Problemy Joe Bidena
  5. LEKTURY DECYDENTA

    Relacja uciekiniera z KGB
  6. OPOWIASTKA ADWENTOWA

    Pamiętajcie o diduchu
  7. WIATR OD MORZA

    Lubię być z nią...
  8. HISTORIA DECYDENTA

    Fikcja, oparta na rzeczywistości
  9. EWOLUCJA MORALNOŚCI

    Kilka pytań
  10. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Polityka historyczna
  11. KOBIETY DECYDENTA

    Czy była niemieckim szpiegiem?
  12. KRYMINAŁ DECYDENTA

    Gangster i glina
  13. DECYDENT POLIGLOTA

    Niemiecki nie jest trudny
  14. OPOWIADANIE

    Trzy rzuty kością
  15. CO SIĘ W GŁOWIE MIEŚCI

    Odejść z honorem
  16. LEKTURY DECYDENTA

    Wesołe jest życie staruszka
  17. WIATR OD MORZA

    Lockdown po polskiemu
  18. EWOLUCJA MORALNOŚCI

    Słowa, słowa, słowa...