Established 1999

HISTORIA DECYDENTA

23/03/2022

Trudne relacje sąsiadów

Jest to książka o obronie Lwowa w latach 1918-1919, z tekstem wybitnego historyka Wojciecha Roszkowskiego oraz z fotografiami z albumu „Semper Fidelis”, wydanego we Lwowie w 1930 roku.

Opublikowana ta książka-album została przez Wydawnictwo „Biały Kruk” przed wybuchem obecnej wojny rosyjsko-ukraińskiej, a walki przedstawiają boje o Lwów, na kanwie odrodzenia się naszego kraju po 123 latach niewoli.

Książka ukazuje rzeczywiste oblicze młodych bojowników, a także ich dowódców, a we wstępie zawiera apel o dotacje na rzecz budowy pomnika „Orlęta – Obrońcy Lwowa – 1918” Prezesa Komitetu Budowy Pomnika, pana Mariusza Graniczki.

Po rozdziale „Lwów w historii Polski”, w który przypomniano nadanie miastu praw miejskich na prawie magdeburskim oraz nadanie szerokich uprawnień samorządowych mieszkańcom, która obejmowała wieloetniczną mozaikę Polaków, Ukraińców i Żydów autor pisze o prawdziwym rozkwicie Lwowa w wieku XV i XVI. Ważne było ślubowanie króla Jana Kazimierza w miejscowej katedrze w czasie najazdu szwedzkiego, a tekst ślubowania napisał św. Andrzej Bobola. W okresie zaborów Lwów był pod rządami austriackimi i był czwartym co do wielkości ośrodkiem miejskim monarchii habsburskiej.

Autor pisze wiele o polskim życiu kulturalnym w wieku XIX, a zwłaszcza o założeniu polskiego uniwersytetu we Lwowie. Pisze też o ukraińskim ruchu narodowym we Lwowie, który był ważnym ośrodkiem kulturalnym Ukraińców. Prof. Roszkowski pisze o dużym zróżnicowaniu życia politycznego we Lwowie, opisuje miasto, wspomina ruch wojsk we Lwowie podczas I wojny światowej, a także skutki traktatu brzeskiego, zawartego przez bolszewików, aby zakończyć działania wojenne.

Działania Polaków w kierunku włączenia Lwowa do odrodzonego państwa polskiego i 1918 rok. Ukraińcy cieszyli się poparciem władz austriackich i pierwsze starcia Polaków z Ukraińcami. Autor zaznacza fatalne położenie wojsk polskich. Pisze o konsolidacji polskiej obrony. Pisze o pożarze Poczty Głównej, o trudnej sytuacji w szpitalu w gmachu Politechniki, o prowizorycznych grobach poległych ochotników, a także o ukraińskiej propozycji zawieszenia broni, mimo ich sporych sukcesów.

Ważnym elementem walk był udział zwykłych kryminalistów w napadach na żydowskie sklepy. A jak działały oddziały ukraińskie? Były one znakomicie przygotowane, podczas gdy w polskim dowództwie miały miejsce konflikty. Aresztowani Polacy byli torturowani, a potem mordowani. Walki zostały wygrane przez odziały polskie potem powstał Cmentarz Łyczakowski.

Jest to interesujący album, wydany w czasach agresji Rosji na sąsiednią Ukrainę, która nadal się broni, mimo że Rosja rzuciła do walki najlepsze swe oddziały. Istotną częścią tego albumu są zdjęcia, które przypominają o trudnych czasach.

                                                                                               Jacek Potocki

Wojciech Roszkowski, „Orlęta Lwowskie”. Wydawnictwo „Biały Kruk”, Kraków, s. 191

W wydaniu nr 244, marzec 2022, ISSN 2300-6692 również

  1. HISTORIA DECYDENTA

    Kandydat na króla
  2. WIERSZOWNIA DECYDENTA

    PRL bis
  3. RELIGIA DECYDENTA

    Życie w klasztorze
  4. HISTORIA DECYDENTA

    Trudne relacje sąsiadów
  5. WIATR OD MORZA

    Czas na łady
  6. LEKTURY DECYDENTA

    Depresja
  7. CHINY - UKRAINA - ROSJA

    Idea wojny w kulturze Państwa Środka
  8. PO RAZ PIERWSZY W POLSCE

    Współczesna sztuka Inuitów
  9. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Ważna twórczość
  10. WIERSZOWNIA DECYDENTA

    Pomoc państwa
  11. DECYDENT GLOBTROTER

    Biblijny kraj
  12. HISTORIA DECYDENTA

    Legenda polskich szwoleżerów
  13. KRYMINAŁ DECYDENTA

    Mordercy są wśród nas
  14. MILITARIA DECYDENTA

    Nie mogliśmy wygrać we wrześniu 1939 roku
  15. BARBARA GAŁCZYŃSKA

    Maluje poezje
  16. LEKTURY DECYDENTA

    O istocie alchemii
  17. DECYDENT SPOSTRZEGAWCZY

    Chaos usprawiedliwiony
  18. CO SIĘ W GŁOWIE MIEŚCI

    Mikroklimat grajdołka
  19. WIATR OD MORZA

    Gang Olsena
  20. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Rozważania