Established 1999

HISTORIA DECYDENTA

17/05/2021

Bojownicy

Książka zawiera opis życia i działań 24 osób z podziemia antykomunistycznego.

Większość z tych osób jest raczej znana lokalnie, chociaż książka przedstawia również postaci znane w skali ogólnopolskiej, takie jak generał Emil Fieldorf „Nil”, Józef Kuraś „Ogień”, generał Leopold Okulicki „Niedźwiadek”, rotmistrz Witold Pilecki „Witold”, Danuta Siedzikówna „Inka”, czy Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka”.

Z przedstawionych życiorysów wynika, że większość Żołnierzy Wyklętych wywodziła się nie z tzw. klas wyższych, tylko z wielodzietnych rodzin chłopskich. Inną cechą charakterystyczną większości tych postaci jest nieznajomość miejsca ich pochówku: tak władza ludowa bała się ich legendy nawet po ich śmierci.

Autorka nie wyjaśnia czytelnikowi przyczyny „przekazania” Polski Stalinowi po II wojnie światowej przez zachodnich przywódców, a przedstawieni w książce bojownicy, walczyli przeciwko temu zniewoleniu; nie złożyli oni broni po rozwiązaniu Armii Krajowej przez jej ostatniego komendanta, gen. Leopolda Okulickiego.

O tej walce mogą świadczyć liczne obchody pamięci Żołnierzy Wyklętych, odbywające się w ostatnich latach w różnych miejscach Polski. Większość Żołnierzy Wyklętych wpadła w ręce Urzędu Bezpieczeństwa w wyniku zdrady ze strony członków bliskiej rodziny lub współtowarzyszy broni. Niektórzy z bojowników wywodzili się z przedwojennych rodzin żołnierskich: mieli więc niejako zakodowane pojęcie patriotyzmu.

A jakie podejmowali oni akcje? Ano, likwidowali funkcjonariuszy UB i MO, a także  współpracowników tych służb (wielu z nich zostało wymienionych w książce z nazwiska, dzięki kwerendzie autorki książki w zbiorach Instytutu Pamięci Narodowej), likwidowali też członków władz komunistycznych oraz działaczy PPR.

Żołnierze Wyklęci ginęli w boju, ale większość z nich została zamordowana przez ubowców strzałem w potylicę tak, jak to robiło radzieckie NKWD; niektórzy zostali skazani na śmierć przez tzw. polskie sądy, niektórzy zostali porwani w Polsce i przewiezieni do ZSRR.

Autorka pomija milczeniem skład etniczny ówczesnego UB i komórek lokalnych; były to  struktury żydowskie, wywodzące się z przedwojennej KPP, wysłane przez Stalina do Polski „by pilnowały Polaczków”.

Na uwagę czytelnika zasługują liczne zdjęcia z archiwum rodzinnych bojowników oraz z zasobów IPN. Ważne są również mapki, ukazujące obszar działania bojowników. Natomiast przypomnienie ich bohaterstwa stało się możliwe dopiero po przemianach 1989 roku.

Bardzo wartościowa książka-przewodnik, ujmująca całościowo skład dowództwa Żołnierzy Wyklętych oraz najbardziej aktywny człon bojowników.

                                                                                              Jacek Potocki

Monika Karolczuk. „Polska. Śladami Żołnierzy Wyklętych. Przewodnik”. Wydawnictwo „Aromat Słowa”, Kraków 2021.s. 256

W wydaniu nr 234, maj 2021, ISSN 2300-6692 również

  1. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Twórca Dyzmy
  2. LEKTURY DECYDENTA

    Punkty widzenia
  3. FILOZOFIA I DYPLOMACJA

    Kto następny?
  4. WIERSZOWNIA DECYDENTA

    Darmowy ser
  5. HISTORIA DECYDENTA

    Dowódca i polityk
  6. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Wiara i magia
  7. HISTORIA DECYDENTA

    Bojownicy
  8. HISTORIA DECYDENTA

    Uwagi znad Sekwany
  9. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Z alkoholem w tle
  10. LEKTURY DECYDENTA

    Autor "Złego"
  11. ALBA LACH HERITAGE

    80. rocznica Towarzystwa Szkocko-Polskiego
  12. OBRAZY PAMIĘCI

    Miasto na rozdrożach
  13. WIATR OD MORZA

    Manneken pis
  14. POLITYKA DECYDENTA

    Druga Izba za sanacji
  15. CO SIĘ W GŁOWIE MIEŚCI

    Zapięty guzik, zamknięty umysł