Established 1999

BIBLIOTEKA DECYDENTA

19 kwietnia 2021

Banita

Miguel de Unamuno jest ponad 60-letnim Baskijczykiem, który mieszkał we Francji w czasach reżimu Primo de Rivery.

Po tytule można wnioskować, że jest to książka napisana przez niego. W rzeczywistości zawiera ona jego teksty, ale również szkic o nim i o jego twórczości, napisany przez Francuza Jeana Cassou, którego w swoim czasie Unamuno prosił o przetłumaczenie swojego eseju na język francuski.

Unamuno informuje czytelników o wysiłkach rządu francuskiego, podejmowanych pod naciskami hiszpańskiego reżimu, by usunąć pisarza, najwyraźniej przeciwnika hiszpańskiej dyktatury pod wodzą Primo de Rivery i króla Alfonsa XIII, spod granicy francusko-hiszpańskiej, w głąb kraju.

Jednocześnie Unamuno wyraża dość negatywną opinię o wynikach pracy Cassou; dochodzi do wniosku, że musi swój szkic przetłumaczyć sam.

Z kolei, Cassou przytacza negatywne cechy Baskijczyka i w ogóle Baskijczyków, którzy „walczą sami ze sobą” i przypomina różne dzieła Unamuna, w których autor jest nieprzejednany i spiera się z wszystkimi. Może nikt go nie rozumie dlatego, że on nie rozumie innych i raczej nie tworzy, tylko komentuje twórczość kogoś innego. Jego ulubionym bohaterem ma być Don Kichot; z tym szaleńcem Unamuno spędził całe życie. Jest to dowód na istnienie tzw. hiszpańskiego nihilizmu.

Wywody Cassou pociągnęły za sobą reakcję Unamuna, zatytułowaną „Komentarz”, w której wyjaśnia kwestię swojej twórczości, a także pisze o dyktaturze hiszpańskiej, którą nazywa tyranią.

Wreszcie, główny szkic książki „Jak się tworzy powieść”. Pisze o swojej banicji, o swoim samotnym pobycie we Francji, pisze o listach Giuseppe Mazziniego z ubiegłego stulecia. Pojawiają się też słowa o twórczości Włodzimierza Lenina i innych bolszewików, choć najwięcej miejsca poświęca w tych rozważaniach „mojej Hiszpanii” i swojej wyimaginowanej powieści, której bohaterem jest Jugo de la Raza.

Jest to książka filozoficzna, dość trudna w odbiorze. Jej czytelnik powinien być dość doświadczony, a nawet wytrawny, by „ją pokonać”. Ważne są uwagi tłumacza, które przybliżają postać i twórczość raczej mało znanego w naszym kraju Miguela Unamuna.

                                                                                              Jacek Potocki

Miguel Unamuno. „Jak się tworzy powieść”. Tłum. Kacper Szpyrka. Wydawnictwo „Państwowy Instytut Wydawniczy”, Warszawa 2021, str.156

W wydaniu nr 233, kwiecień 2021, ISSN 2300-6692 również

  1. THRILLER DECYDENTA

    Prawda i fikcja
  2. DECYDENT GLOBTROTER

    Małe jest piękne
  3. FILOZOFIA I DYPLOMACJA

    Wojna w Afganistanie
  4. KRYMINAŁ DECYDENTA

    Jarocin, tym razem bez festiwalu
  5. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Banita
  6. HISTORIA DECYDENTA

    Hetman
  7. ALBA LACH HERITAGE

    Sean Connery i Polska
  8. RELIGIA DECYDENTA

    Walka o czystość w Kościele
  9. DECYDENT POLIGLOTA

    Zgłębiamy angielski
  10. GÓRALKI. KONKURS

    Pyszna radość! Pokaż ją!
  11. OPOWIADANIE

    Własna wersja Żabiego Króla
  12. WIATR OD MORZA

    Ład
  13. HISTORIA DECYDENTA

    Zabójstwo prezydenta
  14. WIERSZOWNIA DECYDENTA

    Rada Durnia i Debila
  15. DECYDENT GLOBTROTER

    Nasza Stolica
  16. CO SIĘ W GŁOWIE MIEŚCI

    Zachwiana równowaga
  17. HISTORIA DECYDENTA

    Zamordowany patriota
  18. WIATR OD MORZA

    Alternatywy 4
  19. ALBA LACH HERITAGE

    Pola Nadziei (Fields of Hope)
  20. EWOLUCJA MORALNOŚCI

    Meandry pamięci