Established 1999

POLITYKA DECYDENTA

5 lutego 2020

USA-Chiny na początku XX wieku

Rywalizacja amerykańsko-chińska to jeden z ważniejszych tematów współczesności. Książka przedstawia stosunki USA-Chiny w latach 1911-1918, kiedy Chiny znajdowały się na skraju przepaści, a w świecie, w latach 1914-18 rozgrywała się tzw. Wielka Wojna czyli I wojna światowa.

Autor rozpoczyna swe interesujące rozważania od reakcji USA na obalenie dynastii mandżurskiej Qing w Chinach i na rewolucję Xinhai. Są to fakty raczej mało znane w Polsce. Autor wspomina o krzyżujących się w Chinach interesach ówczesnych wielkich mocarstw, zwłaszcza zaś USA i Japonii. Ta ostatnia pogłębiającą się słabość Chin starała się brutalnie wykorzystać dla ich „zawłaszczenia” Chin i całkowitego ich podporządkowania Tokio. USA z kolei interesowały się wejściem na ogromny rynek chiński, stąd Waszyngton w czasach administracji prezydentów Theodore’a Roosevelta i Williama Tafta prowadził „politykę otwartych drzwi” czyli nadawał wszystkim mocarstwom równe prawa dostępu do chińskiego rynku.

Woodrow Wilson miał odmienną wizję polityki zagranicznej, zbliżoną do mesjanizmu, walcząc wszędzie o demokrację i samostanowienie narodów. W tym czasie w Chinach jest chaos, rządy gen. Yuana, zmierzającego do restytucji cesarstwa.

Na kartach książki przewija się nieustannie problem pożyczki dla upadających Chin i szczególne „podchody” Japonii, zmierzającej do realizacji swych rzekomych praw w Chinach. Na uwagę zasługuje krętactwo Tokio, a także pewna dwuznaczność działań Wielkiej Brytanii, która była wówczas potężnym imperium i dbała jedynie o swoje interesy, stosując politykę „świętego spokoju”.

Cennym elementem książki jest korespondencja dyplomatyczna kolejnych posłów USA w Pekinie, zwłaszcza zaś Paula Reinscha, który wielokrotnie spierał się z ówczesnym sekretarzem stanu USA Robertem Lansingiem, ale i popełniał własne, poważne błędy w ocenach sytuacji w Chinach. Autor pisze o relatywnie małym znaczeniu przystąpienia Chin do I wojny światowej, o rokowaniach i tzw. porozumieniach z Japonią, która, jak lew, walczyła o uznanie swych specjalnych interesów w Chinach, zwłaszcza zaś w Mandżurii.

Interesująca książka, która dość szczegółowo traktuje o stosunkach amerykańsko-chińskich w latach I wojny światowej, zwłaszcza po obaleniu cesarstwa w Chinach. Jest to również doskonała analiza polityki Japonii, która patrzyła na Chiny łakomym okiem i częściowo zrealizowała swe dążenia w latach późniejszych. Interesujące są załączniki, zawierające stanowisko Japonii oraz odpowiedź administracji USA na to stanowisko.

                                                                                              Jacek Potocki

Jan Pajor. „Chiny w polityce zagranicznej Stanów Zjednoczonych w latach 1911-1918”. „Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego”, Łódź 2019

W wydaniu nr 219, luty 2020, ISSN 2300-6692 również

  1. KRYMINAŁ DECYDENTA

    Bądź uczciwy!
  2. KOBIETY DECYDENTA

    Polka Renesansu
  3. FILOZOFIA I DYPLOMACJA

    Koronawirus
  4. POLITYKA DECYDENTA

    Pan M.
  5. KULTURALNE CO NIE CO

    Oscar w "Halce"
  6. DECYDENT POLIGLOTA

    Rozumiem, co mówię
  7. MEDIA DECYDENTA

    TVP od środka
  8. POLITYKA DECYDENTA

    Kapitalizm v. socjalizm
  9. CZEGO UCZĄ NAS FINOWIE

    Nie szukajcie przyjaciół daleko, a wrogów blisko
  10. NIE LĘKAJCIE SIĘ!

    Trejugolnik
  11. POLITYKA DECYDENTA

    USA-Chiny na początku XX wieku
  12. KONTROLA BIZNESOWA

    Gwarancją bezpieczeństwa podatnika
  13. CO SIĘ W GŁOWIE MIEŚCI

    Honor - przeżytkiem?
  14. KRYMINAŁ DECYDENTA

    Dwa morderstwa