Established 1999

NIEPODLEGŁOŚĆ A SPRAWA POLSKA

26 listopada 2018

Narodowa obojętność

Jest to książka o mentalności Polaków: o tej, po 1989 roku oraz o tej historycznej, nawiązującej do „złotej ery wolności”. Autor głośno zastanawia się, kiedy ta „złota era” była i dochodzi do wniosku, że przed 1795 rokiem.  Dzisiaj, niestety, mimo złudzeń, nie ma owej wolności, gdyż instytucje państwowe są upartyjniane, istnieje wzajemna pogarda, nie ma języka niezbędnego do wspólnego rozwiązywania problemów. Autor stwierdza „wypalanie się” pokolenia Okrągłego Stołu, a przecież po prawie 200 latach mamy wreszcie własne państwo. Jarosław Kuisz wyjaśnia „problematykę kultury podległości”, która, niestety, nadal tkwi w mentalności naszego Narodu i stara się podpowiedzieć, jak sobie radzić z tym jej wpływem. Obecne elity nie bardzo sobie z tym radzą, monopolizując romantyczne opowieści narodowo-patriotyczne – recenzuje Jacek Potocki.

Elity te nie starały się wypracować równowagi między jednostką a państwem. W mentalności Polaków drzemie niepokój, podsycany przez książki i opowieści, mimo że nasz kraj jest członkiem NATO i Unii Europejskiej.

Wielokrotny upadek państwa sprawił, że i obecne państwo traktowane jest w kategoriach tymczasowości i mało kto myśli o kolejnych etapach jego rozwoju, koncentrując się na utraconej przeszłości, zarówno w roku 1795 jak i 1939.

Autor ujawnia, jakie Polacy mają wyobrażenia o państwie i jakie to stawia pytania dla współczesnego liberalizmu, a także, z czego powinniśmy się, jako Naród, cieszyć. Przy okazji, autor analizuje dorobek opozycji demokratycznej z czasów PRL, choć obecnie już pojawiły się na forum publicznym osoby o innej wrażliwości niż przedstawiciele owej opozycji, która przecież działała w czasach podległości. Nastąpiła zmiana pokoleń w niepodległym państwie.

Interesująca jest uwaga autora, że okres po 1989 roku z reguły nie jest poddawany analizie; chętnie analizuje się niedostatki PRL, czy nawet II RP, ale pomija się problemy, które powstały po odzyskaniu niepodległości w 1989 roku.

I tu następuje, być może, słuszna, choć wstrząsająca dla czytelnika konstatacja, że po 1989 roku wzorów rozwiązań dla Polski poszukiwano poza krajem, co już w historii miało miejsce przy powstawaniu II RP. A spory między „założycielami” wolnej Polski nie tylko trwają, ale i pogłębiają się, a niepodległość, według autora, „stała się zasadniczym problemem”.

Dalej autor poświęca sporo miejsca zmianie godła nie kryjąc swego zdziwienia, że korona występuje w republikańskim godle. Ta korona miała stanowić łącznik III RP z I RP. A ta ostatnia przecież sromotnie, po rozpadzie, upadła na 123 lata. Ale społeczeństwo przez lata pozytywnie myślało o tym okresie, powrót do tego godła „jest więc zrozumiały”.

Przy okazji autor przytacza, dla ludzi myślących zadziwiające, słowa prezydenta Andrzeja Dudy, że „123 lata zaborów są podobne do członkostwa Polski w Unii Europejskiej”.

Jarosław Kuisz przypomina, że po 1989 roku stopniowo upadał w naszym kraju bezkrytycznie hołubiony „postkomunistyczny mit Zachodu”, do którego chcieliśmy szybko dołączyć w sensie ekonomicznym. Stąd reformy i liczne deklaracje… Ale Zachód wykazał wobec Polski kolejny raz opór. I tu autor stawia pytanie: czym Polska jest? Czy jest nadal Wschodem czy już Zachodem? Rozczarowanie Zachodem jest pokłosiem ostatnich kryzysów. Autor, prawdopodobnie z powodu poprawności politycznej, pominął pełzający w polskim społeczeństwie, antyamerykanizm, który wyłonił się po napadzie USA za „Dabliju” Busha na Irak.

Książka porusza problemy 2018 roku, już za rządów obecnej władzy. Autor pisze dość szeroko o awanturze, dotyczącej praworządności, wspomina o nieinternowaniu Jarosława Kaczyńskiego w stanie wojennym, zwraca uwagę, że najważniejszym dowodem patriotyzmu członka opozycji demokratycznej, była odsiadka w więzieniu w czasach PRL, również dość krytycznie pisze o filmach „Wołyń” i „Smoleńsk”. Ten ostatni film ma podważać sens nowej państwowości III RP, która na ekranie „zlewa” się z PRL.

Jaka konkluzja wywodów autora-liberała? Ano taka, że mimo pewnych zmian, mentalność Polaków jest bardzo podobna do mentalności w czasach PRL. Autor nie ukrywa powodów takiej konkluzji: bo Polacy są obojętni wobec ważnych wydarzeń, podobnie, jak byli obojętni w czasach PRL, np. nie uczestniczyli tłumnie w sporze o Trybunał Konstytucyjny w 2015 roku. Dodaje przy tym, że w społeczeństwie nastało już wcześniej rozczarowanie wobec trzeciej władzy, czyli sądów, z różnych powodów, które Jarosław Kuisz stara się wyjaśnić.

„Te mity i postawy z czasów podległości będą dalej destabilizować nasze niepodległe państwo” – oto wniosek, płynący z tej interesującej i pouczającej książeczki. A jakie jest na to lekarstwo? „Egzekucja praw. Trzeba rozmawiać z ludźmi”- radzi autor, przypominając, jako negatywne przykłady, słynną „dziką prywatyzację” oraz protesty lekarzy-rezydentów, wspieranych przez głośną wypowiedź posłanki PiS, Józefy Hrynkiewicz: „Niech jadą!”

Ta książeczka pomoże Polakom oswoić się z prawdziwą niepodległością.

                                                                                              Jacek Potocki

Jarosław Kuisz. „Koniec pokoleń podległości. Młodzi Polacy, liberalizm i przyszłość państwa”. Wydawca „Fundacja Kultura Liberalna”, Warszawa 2018.

W wydaniu nr 204, listopad 2018, ISSN 2300-6692 również

  1. NIEPODLEGŁOŚĆ A SPRAWA POLSKA

    Narodowa obojętność
  2. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Zbrodnie w okupowanym Lwowie
  3. LEKTURY DECYDENTA

    Sadystki w habitach
  4. WSPÓLNE CZYTANIE

    Książeczka dla wszystkich
  5. CZARNE OWCE EUROPY

    Włochy, Turcja, Rumunia
  6. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Talent w genach
  7. FILOZOFIA I DYPLOMACJA

    Rocznica
  8. WIATR OD MORZA

    21 lat niepodległości
  9. LEKTURY DECYDENTA

    Wspomnienia z przedwojennego Wilna
  10. CO SIĘ W GŁOWIE MIEŚCI

    Honor jako suma cnót i przymiotów
  11. DECYDENT POLIGLOTA

    Nowoczesny przekaz w biznesie
  12. WIATR OD MORZA

    Wykopki buraków
  13. PRAWA - WŁADZA - PROBLEMY

    Ograbianie narodu