Established 1999

LEKTURY DECYDENTA

27 października 2016

O Japonii inaczej

W latach 80-90 XX wieku Japonia była na topie. Wielu było w nią zapatrzonych, jako w kraj czołowej ekonomiki i technologii.

Również niektórzy polscy politycy głosili postulat zbudowania u nas „drugiej Japonii”. „Wschodzące Słońce” nieco przyblakło, kiedy na początku lat 90. ub, wieku okazało się, że Japonia to „baburu keizai” czyli „gospodarka bańki mydlanej”, a archipelag doznał solidnego szoku w 2011 roku, kiedy nawiedziło go mordercze tsunami.

Książka zawiera dziewięć esejów, poświęconych różnym zagadnieniom współczesnej Japonii, pióra młodych, nieznanych dotąd badaczy i za to chwała wydawcy, Adamowi Marszałkowi, który umożliwił im wykazanie się dużą znajomością rzeczy.

W pierwszym szkicu Przemysław Sieradzan wyjaśnia uwarunkowania japońskiego militaryzmu i postawy antyzachodniej. Otwarcie Japonii pod naciskiem USA w 1854 roku (tu zawiodła nieco korekta, gdyż wydarzenia te są umieszczone w książce w 20. wieku), paleta reform Meidżi, dzięki czemu Japonia nie tylko uniknęła losu podporządkowanych Zachodowi Chin, ale i zaczęła budować swoje własne imperium kolonialne, jako jedyne państwo spoza cywilizacji Zachodu. Autor omawia filozoficzne i religijne tło uznawanej powszechnie przez jej własny naród, wyjątkowości Japonii, a także rolę tajnych stowarzyszeń w japońskim ekspansjonizmie, co ostatecznie nadało japońskiemu ultranacjonalizmowi postać Strefy Wspólnego Dobrobytu Wielkiej Azji Wschodniej, której życie przerwała klęska Japonii w 1945 roku. Autor sygnalizuje ważną rzecz, że ostatnie lata przyniosły powrót dyskusji nad odrodzeniem geostrategicznej pozycji Japonii.

Interesujący jest szkic Witolda Wojdyło o wizycie w Japonii przywódcy Narodowej Demokracji, Romana Dmowskiego, w trakcie której przekonywał on czynniki polityczne Nipponu o niemożliwości wywołania powstania antyrosyjskiego na Ziemiach Polskich, w celu odciągnięcia wojska rosyjskiego od rubieży wschodnich Imperium, w czym byli zainteresowani Japończycy.

Z kolei, w bogatym eseju o polsko-japońskiej współpracy w różnych dziedzinach autor koncentruje się na okresie po 1989 roku, a przecież podwaliny tej współpracy powstały w czasach PRL, zwłaszcza w dziedzinie kultury, a także gospodarki, kiedy to w Japonii z ogromnymi sukcesami funkcjonowała polsko-japońska spółka „Agropol”, właśnie zlikwidowana po 1989 roku.

Uwagę młodych czytelników z pewnością przyciągnie szkic o ścieżkach dźwiękowych do japońskich gier wideo, które stały się częścią repertuaru znanych orkiestr symfonicznych.  Podobnie, jest z charakterystycznymi dla Japonii komiksami, zwanymi manga.

Fascynujące rozważania Maria Depta z Uniwersytetu Łódzkiego przeprowadziła na temat różnic między rytualnym samobójstwem seppuku a harakiri. Nie zdradzimy ani istoty tych aktów, ani różnic między nimi. No i tanatoturystyka czyli turystyka miejsc śmierci i klęsk żywiołowych. Wartością szkicu jest omówienie tego zjawiska nie tylko w Japonii (Hiroszima i Nagasaki), ale i w Chinach (zbrodnie Japończyków w Nankinie), a także szerzej, w świecie.

Bardzo wartościowa książka. Rzuca światło na pewne zjawiska, raczej dotąd pomijane w publikacjach o Japonii.

                                                                                              Jacek Potocki

„Japonia widziana z polskiej perspektywy”, Joanna Marszałek-Kawa (red. naukowa). Wydawnictwo „Adam Marszałek”. Toruń 2016

W wydaniu nr 179, październik 2016, ISSN 2300-6692 również

  1. LEKTURY DECYDENTA

    O Japonii inaczej
  2. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Życie obok życia
  3. I CO TERAZ?

    Trump - jeden przeciw wszystkim
  4. LEKTURY DECYDENTA

    Szkocka para z psem w Grecji
  5. KAMPANIA SPOŁECZNA

    Kwiat Kobiecości v. rak
  6. Z KRONIKI BYWALCA

    Ekslibrisy Beaty Przedpełskiej
  7. IMR I KWIAT KOBIECOŚCI

    Profilaktycznie o raku jajnika
  8. WIATR OD MORZA

    Wojna polsko-ruska
  9. A PROPOS...

    ...Caracali
  10. FILOZOFIA I DYPLOMACJA

    Wicepremier Morawiecki w Waszyngtonie
  11. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Polak i Czech w jednym żyją domu...
  12. DECYDENT SNOBUJĄCY

    Gdzie czytać?
  13. LEKTURY DECYDENTA

    Wynurzenia jasnowidza
  14. W OPARACH WIZERUNKU

    Celebrycki tytuł do "sławy"
  15. WIDMA PRZESZŁOŚCI

    Duch Bieruta nad państwem prawa
  16. WIATR OD MORZA

    Powrót hrabiów