Established 1999

LEKTURY DECYDENTA

21 kwietnia 2016

Kierunek: Azja!

Niedawno wydany numer „Spraw Międzynarodowych” w całości poświęcony jest Azji.

W artykule wstępnym Robert Kaplan, amerykański politolog, pisze o aktualnym znaczeniu Azji w świecie poprzez pryzmat wzrostu potęgi Chin. Według niego Chiny prowadzą w Azji politykę agresywną, grożąc sąsiadom, którzy zwracają się do USA o zrównoważenie wpływów chińskich. Azja jest obecnie areną jednego z najszybszych i najbardziej zaawansowanych wyścigów zbrojeń na świecie. Autor koncentruje się na akwenach mórz Południowochińskiego i Wschodniochińskiego, gdzie napierają Chińczycy, by wyjść na Pacyfik i zacząć ekspansję światową, ale bez konfliktu ze Stanami Zjednoczonymi. Udziela też rad USA: nie wdawać się w konflikt z Chinami, ale nie pozwolić im na finlandyzację sąsiadów, a zwłaszcza Wietnamu. Według Kaplana, w przeciwieństwie do Chin, USA, poprzez kontrolę szlaków zapewniają liberalny ład na azjatyckich morzach.

Piotr Kłodkowski, były ambasador RP w Indiach zajmuje się stosunkami chińsko-indyjskimi, a zwłaszcza ich sporem o własne bezpieczeństwo i przyszłą dominację na kontynencie. Wzrost znaczenia Azji oznacza nowe wyzwania geostrategiczne, których implikacje będą odczuwalne w Europie. Autor uważa, że bardzo aktywna polityka zagraniczna Chin budzi niepokój zarówno ich azjatyckich sąsiadów, jak i Stanów Zjednoczonych. Jednakże analizując problemy, przed którymi aktualnie stoją Chiny, z umiarkowanym sceptycyzmem podchodzi do niemal powszechnych opinii o rosnącej potędze Chin i ich intencjach imperialnych. Ambasador Kłodkowski uważa, że decydujący wpływ na politykę kontynentu azjatyckiego będą miały Chiny i Indie, mimo że dzielą je różne obszary sporu. Omawia też energetyczną politykę Pekinu i New Delhi. Najpoważniejszym wyzwaniem dla Azji jest konieczność wypracowania skutecznej polityki wspólnego bezpieczeństwa.

Stanisław Czesław Kozłowski z MSZ dokładnie analizuje mega-regionalne porozumienia handlowe Azji i Pacyfiku: TPP, RCEP i FTAAP, przy tworzeniu których widać konkurencyjne działania ChRL i USA.

Krzysztof Kozłowski, prof. SGH w Warszawie, zajmuje się zmianami w relacjach między Chinami kontynentalnymi a Tajwanem. Uważa, że w najbliższej przyszłości okoliczności nie będą sprzyjać współpracy Tajwanu z ChRL, gdyż coraz młodsze społeczeństwo wyspy, wychowane w duchu demokratycznym i poszanowania praw człowieka, nie popiera zacieśniania stosunków centralnych władz w Tajpej z władzami autorytarnych Chin, zatem model „zjednoczenia z Macierzą”, zastosowany wobec Hongkongu, staje się coraz bardziej nierealny.

Dr Tomasz Kamiński z Uniwersytetu Łódzkiego w kompetentnie napisanym artykule omawia rolę państwowych funduszy majątkowych w polityce zagranicznej ChRL oraz dokonuje przeglądu zagranicznych inwestycji tych funduszy. Autor pisze, że te fundusze działają potajemnie, stąd wszelkie spekulacje na temat rozmiarów i kierunków ich działalności mogą mieć charakter hipotez. Głównie inwestują one w sektor energetyczny i surowcowy, następnie w finansowy, koncentrując się na krajach rozwiniętych. Wbrew obiegowym opiniom, fundusze te niemal całkowicie pomijają Afrykę. Tomasz Kamiński omawia też cele i metody inwestowania przez te fundusze.

Dr hab. Łukasz Gacek z Uniwersytetu Jagiellońskiego zajmuje się polityką energetyczną Chin w aspekcie efektywności energetycznej i odnawialnych źródeł energii. Mimo że chińska gospodarka jest i nadal będzie oparta na węglu, w Państwie Środka coraz więcej wagi przywiązuje się do rozwoju odnawialnych form energii.

Wprawdzie publikacja w przeważającej mierze poświęcona jest Chinom, to znalazł się w niej bardzo interesujący artykuł dra Karola Żakowskiego z Uniwersytetu Łódzkiego o ewolucji koncepcji polityki zagranicznej Japonii, którą nazwał „koncepcją aktywnego pacyfizmu”. Zmiany koncepcji wiążą się ze wzrostem asertywności w polityce zagranicznej Japonii, wywołanej zbrojeniami nuklearnymi KRLD oraz szybkim tempem wzrostu potencjału zbrojnego ChRL. Autor wprawdzie o tym nie pisze, ale ten wzrost asertywności może być trudny do zaakceptowania przez azjatyckich sąsiadów Japonii, którzy dość podejrzliwie patrzą na głoszoną w Tokio ideę „ łuku wolności i dobrobytu” w Azji, przypominającą im „Strefę Wspólnego Dobrobytu Wielkiej Azji Wschodniej”, pod hasłami której Japończycy dokonywali agresji na narody Azji w czasie II wojny światowej.

Ten numer „Spraw Międzynarodowych” zainteresuje nie tylko ekspertów do spraw Azji, ale wszystkich obserwatorów współczesnych stosunków międzynarodowych.

                                                                                              Jacek Potocki

„Sprawy Międzynarodowe” nr 3/2015. „Polski Instytut Spraw Międzynarodowych”, Warszawa 2015

W wydaniu nr 173, kwiecień 2016, ISSN 2300-6692 również

  1. Z KRONIKI BYWALCA

    Ku czci ofiar ludobójstwa
  2. LEKTURY DECYDENTA

    Kierunek: Azja!
  3. FILOZOFIA I DYPLOMACJA

    Dwa gołąbki pokoju
  4. DECYDENT SNOBUJĄCY

    Prezesa na cokół !!!
  5. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Słynne i ubóstwiane
  6. W OPARACH WIZERUNKU

    Renoma Nikodema Dyzmy
  7. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Historical fiction doktora Piotra Zychowicza
  8. NOBLESSE OBLIGE W POLSCE?

    Instytucjonalna kurtuazja versus pospolite chamstwo
  9. WIATR OD MORZA

    Nowy Świat
  10. Z KRONIKI BYWALCA

    Ratujmy kolegiatę
  11. POLSKIE INNOWACJE PODBIŁY MOSKWĘ

    Cztery złote medale dla inżynierów i naukowców
  12. KONFEDERACJA LEWIATAN

    Ograniczyć odpady komunalne
  13. LEKTURY DECYDENTA

    Ciernista droga do szczęścia
  14. NIEUCZCIWA KONKURENCJA

    Podróżowanie na znanych plecach
  15. FILOZOFIA I DYPLOMACJA

    USA-Kuba: koniec pewnej ery
  16. WIATR OD MORZA

    Aborcja po polsku
  17. RADA DLA RZĄDU RP

    Szwedzki przykład prokreacyjny
  18. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Trzy życia
  19. DECYDENT POLIGLOTA

    Niderlandzki nie jest trudny
  20. SKĄD PRZYBYWAMY

    Początki Prasłowian