Established 1999

LEKTURY DECYDENTA

20 maja 2019

Finlandia w dwóch wojnach

Są to wspomnienia wybitnego pilota myśliwca, który walczył w dwóch wojnach: w tzw. wojnie zimowej, wywołanej przez agresję ZSRR na Finlandię oraz w tzw. wojnie kontynuacyjnej, kiedy to ZSRR napadł na Finlandię, kilka dni po agresji Hitlera na Związek Radziecki.

Luukkanen nie był politykiem, stąd nie rozpisuje się szeroko o przyczynach obu wojen; relacjonuje raczej przebieg działań wojennych. Rozpoczyna swe wspomnienia od szkoły lotniczej, od „oswajania” pierwszego myśliwca; wytyka przy okazji błędy w szkoleniu pilotów, którzy koncentrują się na nauce celowania, a nie na nauce pilotowania samolotu, co potem mści się w walce z wrogiem, kiedy pilot znajdzie się w trudnej sytuacji w powietrzu i nie bardzo umie się z niej wydostać.

Wojna zimowa… Finowie latają na wysłużonym sprzęcie, natomiast piloci radzieccy, choć mają przewagę liczebną, są raczej słabo wyszkoleni i ponoszą straty w walce. Lotnictwo radzieckie wysyłało w powietrze dużo bombowców, które niszczyły połączenia i węzły kolejowe. Finom udaje się zestrzelić sporo radzieckich maszyn. Autor pisze o ogromnej dysproporcji sił lotniczych obu stron: Finlandia ma 80 maszyn, a ZSRR 800 samolotów. Z tego powodu, eskadry fińskie były nieustannie przenoszone z miejsca na miejsce.

Luukkanen dużo pisze o fińskiej pogodzie, która dała się we znaki obu walczącym stronom, zwłaszcza przy temperaturze minus 42 stopnie Celsjusza. Finom też, ale ci byli do tego raczej przyzwyczajeni, natomiast radzieccy lotnicy niekoniecznie. Autor stwierdza z przykrością, że samoloty typu Fokker, będące na wyposażeniu lotnictwa fińskiego, były wolniejsze, niż radzieckie bombowce, stąd wiele zależało od umiejętności pilotów. Inna różnica: samoloty fińskie nie były opancerzone, natomiast radzieckie były. Na uwagę zasługuje dość słaba łączność fińskich eskadr lotniczych ze sztabami, co było sporą przeszkodą w odnoszeniu zwycięstw. W czasie wojny zimowej Finowie byli wspierani, m.in. przez ochotników z Danii.

Po wojnie zimowej jest rok pokoju. Wówczas autor otrzymuje z Ameryki samoloty typu Brewster. I wojna kontynuacyjna, wywołana agresją ZSRR na Finlandię. Finowie walczą wraz z Wehrmachtem, przeciwko ZSRR. Stąd na kartach książki pojawia się termin „nieprzyjaciel”, jednakże jest to inny niż „nasz nieprzyjaciel” z czasów II wojny światowej. Finowie otrzymują też od swego sojusznika nowe samoloty typu „Messerschmitt”. Po ich odbiór nawet jadą do Bawarii. A lotnictwo radzieckie otrzymało w ramach „lend lease”, nowe samoloty z USA i Wielkiej Brytanii. Autor wiele pisze o fińskim bohaterze, marszałku Carlu Gustafie Mannerheimie. Interesujące są liczne zdjęcia w książce z czasów obu wojen.

Książka opisuje nie bardzo znany w Polsce wycinek historii.

                                                                                              Jacek Potocki

Eino Luukkanen. „Myśliwce nad Finlandią. Wspomnienia pilota dwóch wojen.” Tłum. Bożena Kojro. Wydawnictwo „Replika”, Zakrzewo 2018

W wydaniu nr 210, maj 2019, ISSN 2300-6692 również

  1. LEKTURY DECYDENTA

    Wenezuela
  2. WIATR OD MORZA

    Obcowanie
  3. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Mentalność społeczeństw b. Jugosławii
  4. LEKTURY DECYDENTA

    Finlandia w dwóch wojnach
  5. Z KRONIKI BYWALCA

    Rocznice Azerbejdżanu
  6. WSPÓLNE CZYTANIE

    Kłamstwo ma krótkie nogi
  7. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Nie ma zbrodni bez motywu
  8. WSPÓLNE CZYTANIE

    Wszystko o władzy
  9. WIATR OD MORZA

    Nowa Unia Europejska?
  10. OBYWATELSKA TROSKA

    Prezydentowi Rafałowi Trzaskowskiemu pod rozwagę
  11. WSPÓLNE CZYTANIE

    Pomagamy innym
  12. FILOZOFIA I DYPLOMACJA

    Wenezuelska rozgrywka
  13. WIATR OD MORZA

    Lot nad kukułczym gniazdem
  14. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Temat aktualny
  15. CO SIĘ W GŁOWIE MIEŚCI

    Zachowania honorowe
  16. PRAWA - WŁADZA - PROBLEMY

    Wielka ucieczka