Established 1999

HISTORIA DECYDENTA

13 listopada 2019

Dziecko w getcie

8-letni Aronek najpierw mieszkał z rodziną w miejscowości Poniewież, przy granicy polsko-litewskiej. Potem wszyscy przenieśli się do Warszawy, gdzie ojciec dostał pracę w fabryce włókienniczej.

Mały Aron też tam pracował, zajmując się procesem wykańczania tkanin. W Warszawie Aron początkowo chodził do polskiej szkoły, ale później przeniósł się do żydowskiego chederu. Nie był z życia zadowolony i postanowił uciec do Palestyny, która jawiła się w środowisku jako biblijna Ziemia Obiecana.

Aron przedstawia czytelnikom swoje życie rodzinne i społeczne: chory młodszy brat i wiecznie niezadowolony ojciec. W tym czasie Aron słucha radiowych pogadanek Janusza Korczaka, z którym się wkrótce zetknie osobiście. Kolega Aronka, Lutek to pierwsza prawdziwa przyjaźń. Śmierć młodszego brata, wreszcie wojna i getto w Warszawie. Opisy zniszczonej stolicy i walka Żydów o przetrwanie z dnia na dzień. Pierwsze spotkanie z Korczakiem. Grabieże w getcie, dokonywane przez Niemców, a Żydzi musieli nosić, naszyte na ubraniach, żółte gwiazdy Dawida.

Zaczynają się problemy z żywnością; po prostu zaczyna jej brakować, więc rozkwita szmugiel, z którym walczą Niemcy, a pomagają im żydowscy policjanci, którzy w powieści zostali nazwani „żółtymi policjantami”, w odróżnieniu od polskich, „granatowych policjantów”. Ci ostatni działali po tzw. stronie aryjskiej, czyli w okupowanej Warszawie.

Czytelnicy i nasz bohater stykają się z panem Jakubem Lejkinem, zastępcą komendanta żydowskiej policji, znanym z wyjątkowej brutalności. Była to zresztą postać autentyczna. Jakub Lejkin przed wojną był adwokatem, a z powodu wyjątkowej roli w deportacjach i prześladowaniach Żydów, został skazany na śmierć przez Żydowską Organizację Bojową. Wyrok wykonano w 1942 roku. Otóż, w powieści Lejkin podstępem wydobywa od Aronka informację o kanałach przemytniczych w getcie i wraz z Niemcami zabija kolegę Aronka, Lutka. Opinia o donosicielskiej roli Aronka idzie w lud, pogłębiana przez Lejkina i młodego przywódcę gangu, Borysa, który potem ma tworzyć oddział Żydowskiej Organizacji Bojowej.

Aronek ucieka od rodziny do sierocińca, prowadzonego przez dra Korczaka. Opis życia w sierocińcu i ostatnia droga Janusza Korczaka z dziećmi do Treblinki, gdzie Niemcy ich zagazowali.

Jest to interesująca, obiektywna książka o życiu Żydów w warszawskim getcie, o wrednej roli żydowskich policjantów, wywodzących się z kwiatu przedwojennej, żydowskiej inteligencji. Wbrew „tradycji” publicystów i tzw. historyków żydowskich w powieści Sheparda nie ma oskarżeń pod adresem Narodu Polskiego. Rolę siepaczy w powieści pełnią żydowscy kolaboranci Niemców oraz Ukraińcy. Gdyby było w rzeczywistości inaczej, autor na pewno by o tym napisał, gdyż oparł swe rozważania o wszystkie wspomnienia tych, którzy przeżyli getto. Dlatego trzeba tę książkę przeczytać i ją rozpropagować.

                                                                                                 Jacek Potocki

Jim Shepard. „Księga Arona”. Tłum. Zofia Szachnowska-Olesiejuk. Wydawnictwo „Sonia Draga”, Katowice 2019

W wydaniu nr 216, listopad 2019, ISSN 2300-6692 również

  1. WIARA DECYDENTA

    Poszukiwanie Opoki
  2. PIJE KUBA DO JAKUBA

    Za alkohol najwięcej płacą niepijący
  3. FILOZOFIA I DYPLOMACJA

    Donald Trump i Chiny
  4. WIATR OD MORZA

    Nieszczęścia chodzą parami...
  5. KRYPTOWALUTA

    Trudne czasy przed bitcoinem
  6. NA ŚWIECIE NIE MA PUSTYCH MIEJSC

    Nowa płyta Małgorzaty Ostrowskiej
  7. STOLICA DECYDENTA

    Lopek wspomina...
  8. MEDIATORY

    Studenci wybrali
  9. LEKTURY DECYDENTA

    Mała osada w Szwecji
  10. Z KRONIKI BYWALCA

    Polska - Litwa przed wojną
  11. ZDROWIE KOBIET

    #OBSERWUJ i nie daj się zaskoczyć!
  12. THRILLER DECYDENTA

    Atak zombies
  13. HISTORIA DECYDENTA

    Dziecko w getcie
  14. RANKING EUROPOLIS

    Gdzie warto żyć młodo
  15. KRYMINAŁ DECYDENTA

    Dobra, polska intryga
  16. DECYDENT SNOBUJĄCY

    Koty mają lepiej
  17. RPA JUBILEUSZOWO

    Bezrobocie, korupcja, demonstracje
  18. E-PR W BRANŻY SPOŻYWCZEJ

    Wizerunek z datą ważności
  19. HISTORIA DECYDENTA

    Tajne służby i agenci w sercu Polski
  20. WIATR OD MORZA

    Noc odwagi, nadziei i klęski
  21. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Inny świat
  22. CO SIĘ W GŁOWIE MIEŚCI

    Honorowość postronna