Established 1999

FILOZOFIA I DYPLOMACJA

15 maja 2018

Nieboszczyk Układ Warszawski

14 maja 1955 roku podpisany został na konferencji w Warszawie Układ Warszawski, który istniał do 1 lipca 1991 roku. Układ miał stanowić odpowiedź na przyjęcie Niemiec Zachodnich do NATO. Ale to było uzasadnienie, a właściwie tylko pretekst do utworzenia UW dla opinii publicznej, zarówno na Wschodzie jak i na Zachodzie. Wydaje się, że główną przyczyną powołania Układu była chęć Moskwy skonsolidowania europejskich państw socjalistycznych wokół ZSRR po śmierci Józefa Stalina – pisze Jacek Potocki.

Jacek Potocki - dyplomata, korespondent zagraniczny, publicysta, komentator

Towarzysze radzieccy obawiali się, że bez dyktatora i bez terroru, który on uosabiał, obóz socjalistyczny rozpadnie się. Poza tym, chcieli zrównoważyć siłę NATO.

Do Warszawy przybył wówczas m.in. minister spraw zagranicznych ZSRR Wiaczesław Mołotow, który po klęsce wrześniowej w 1939 roku, wygłosił w radzieckiej Radzie Najwyższej obraźliwe przemówienie pod adresem Polski, która stała się ofiarą agresji radziecko-niemieckiej. Jego przyjazd był możliwy, gdyż szefem delegacji polskiej na konferencję był „wierny uczeń Józefa Stalina” Bolesław Bierut. Dopiero Władysław Gomułka przyłoży odpowiednio Mołotowowi, kiedy ten przyjedzie z Chruszczowem do Warszawy w październiku 1956 roku.

Główne stanowiska w dowództwie UW zajmowali marszałkowie i generałowie radzieccy. Wprawdzie w kierownictwie Układu zastępcami towarzyszy radzieckich byli przedstawiciele armii pozostałych państw-członków, ale były to funkcje formalne, bez jakiegokolwiek znaczenia. Towarzysze radzieccy skrzętnie skrywali swą politykę wobec sojuszników i ważne sprawy załatwiali sami i tłumili w zarodku próby wyjścia z Układu.

Jesienią 1956 roku sami interweniowali na Węgrzech, które ogłosiły wyjście z UW. Niektórzy członkowie interweniowali w Czechosłowacji w 1968 roku, ale Moskwa nie zgadzała się na wysłanie ochotników z państwa UW do Wietnamu; sami towarzysze radzieccy interweniowali w Afganistanie. Nie informowali też o rozmieszczeniu radzieckich rakiet na Kubie w 1962 roku, kiedy to świat stanął na krawędzi wojny nuklearnej. Całej prawdy o tej polityce dowiemy się dopiero po otwarciu rosyjskich archiwów.

Układ wymagał od członków forsownych wydatków na broń i sprzęt, które nabywano głównie w ZSRR. Moskwa wykorzystywała obszar państw członkowskich UW do rozmieszczenia swojej broni atomowej jak najbliżej państw NATO.

Przemiany w Polsce i w innych państwach socjalistycznych, rozpad ZSRR, doprowadziły do upadku Układu Warszawskiego, który rozwiązano 1 lipca 1991 roku. Wszystkie byłe państwa członkowskie Układu Warszawskiego, choć już bez Rosji, przystąpiły stopniowo do NATO.

                                                                                              Jacek Potocki

W wydaniu nr 198, maj 2018, ISSN 2300-6692 również

  1. LEKTURY DECYDENTA

    O naszym Nowym Świecie
  2. EURO I CO?

    Włosi myślą o równoległej walucie
  3. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Romans dworski
  4. NOWE PRAWO UNIJNE

    Ochrona danych osobowych
  5. A PROPOS...

    ...Nowoczesnego Ryszarda
  6. LEKTURY DECYDENTA

    O II wojnie światowej wiemy więcej
  7. FILOZOFIA I DYPLOMACJA

    Nieboszczyk Układ Warszawski
  8. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Publikacja w duecie
  9. WIATR OD MORZA

    Gdy polityka odbiera rozum
  10. DECYDENT POLIGLOTA

    Uczymy się rosyjskiego
  11. Z KRONIKI BYWALCA

    Wieczór na cześć Hejdara Alijewa
  12. DECYDENT GLOBTROTER

    Jedziemy na Litwę!
  13. LEKTURY DECYDENTA

    Sekta i romans pani komisarz
  14. CO SIĘ W GŁOWIE MIEŚCI

    Mętna władza w mętnej wodzie
  15. WIATR OD MORZA

    Bracia bliźniacy
  16. PRAWA - WŁADZA - PROBLEMY

    Z PiS-u do PRL-u