Established 1999

BIBLIOTEKA DECYDENTA

1 lutego 2016

Wojna i miłość

Tytuł książki wzięty z poematu Aleksandra Puszkina „Jeździec miedziany”. Poemat jest jednym z ostatnich utworów rosyjskiego poety, w którym zastanawia się on nad rolą władzy wobec człowieka, choć wiele fraz tam zawartych dotyczy bezpośrednich stosunków między ludźmi. Stąd do poematu Puszkina wielokrotnie odnoszą się główni bohaterzy powieści.

Jest to jedna z wielu książek o walczącym z Niemcami Leningradzie w warunkach blokady. Ale zarazem inna. Najsłynniejsza saga Aleksandra Czakowskiego pt. „Blokada” jest o najwyższych eszelonach ZSRR, o wojsku, o leningradzkiej elicie. Ta książka jest o ludziach, o ich uczuciach w tamtych trudnych dniach. Jest to jednocześnie powieść sensacyjna: jednym z głównych bohaterów jest Amerykanin, który z rodzicami, zainfekowanymi bakcylem komunizmu, wyemigrował z USA do krainy wiecznej szczęśliwości czyli do ZSRR. W nagrodę rodzice zostali uznani po latach pobytu za szpiegów amerykańskich, którymi zajął się skutecznie resort towarzysza Berii.

Rzeczony bohater ucieka jako młody chłopiec z transportu na miejsce zsyłki, przybiera nowe nazwisko i robi karierę w Armii Czerwonej. Matka umiera, a on, ujawniając swoje prawdziwe personalia synowi strażnika w więzieniu, przy jego pomocy spotyka się z ojcem. Posiadacz tajemnicy osacza naszego bohatera i wymusza na nim obietnicę, że ten pomoże mu uciec do USA. W międzyczasie obaj zakochują się w tytułowej Tatianie, siostrze sympatii Aleksandra, która wybiera na męża Aleksandra a odrzuca wrednego Dymitra.

Książka przedstawia warunki życia w Leningradzie w czasie blokady, gdzie wprawdzie nie ma co jeść, ale kwitnie gorące i bardzo subtelnie opisywane uczucie między Tatianą a Aleksandrem. Zdolnemu oficerowi Armii Czerwonej udaje się wywieźć z głodującego Leningradu zarówno Tatianę jak i jej siostrę, a swoją sympatię, Daszę. Ta ostatnia jednak umiera na gruźlicę. Aleksander i Tatiana pobierają się.

Nie jest to jednak tylko książka o wojnie, o tragizmie miasta, o niebywale ciężkich warunkach życia w stalinowskim ZSRR. Jest to przede wszystkim wzruszająca książka o wielkim uczuciu dwojga ludzi, którzy chcą wydostać się z radzieckiego raju i wyjechać do Stanów. Kochają się bezgranicznie, a jednocześnie w rozmowach ranią się boleśnie. W tle powieści jest krwawa radziecka bezpieka NKWD, którą muszą obejść, by wyjechać. W tle jest też głód, prymitywne warunki życia i agresja w rodzinie, choć jest i ludzka solidarność.

Koniec jest mało optymistyczny: Dymitr donosi na Aleksandra do NKWD, ten ostatni znika w tajemniczych okolicznościach, Tatiana i Dymitr, przy pomocy amerykańskiego lekarza uciekają z ZSRR, choć Dymitr ponosi zasłużoną karę i ginie z rąk patrolu NKWD, natomiast Tatiana dociera do USA. Reszta losów bohaterów w kolejnym tomie sagi pt. „Tatiana i Aleksander”.

Zresztą, sama autorka jest postacią interesującą. Zna ZSRR z autopsji, bowiem w wieku 10 lat, w 1973 roku, wyjechała do USA z rodzicami i dziadkami, dysydentami. Niestety, na temat jej rodziców i dziadków nic konkretnego nie wiemy, nie znamy też ich nazwisk, a należy pamiętać, że w erze Breżniewa niełatwo było wyemigrować z Raju Wiecznej Szczęśliwości.

                                                                           Jacek Potocki

Paullina Simons, „Jeździec miedziany”. „Świat Książki”, Warszawa 2015

 

W wydaniu nr 171, luty 2016, ISSN 2300-6692 również

  1. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Zbrodnia i kara w kraju faraonów
  2. WIATR OD MORZA

    Mój Smoleńsk
  3. DECYDENT POLIGLOTA

    Myśl po angielsku
  4. IMR ADVERTISING BY PR

    Wodzisław stawia na Pesso
  5. DECYDENT SNOBUJĄCY

    Cios w ministerialne plecy
  6. FILOZOFIA I DYPLOMACJA

    Powtórka z Iraku?
  7. LEKTURY DECYDENTA

    Mroki życia i śmierci
  8. Z KRONIKI BYWALCA

    Polska, Niemcy, Europa
  9. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Dykteryjki przedśmiertne
  10. LEKTURY DECYDENTA

    W bankowym piekle
  11. ZA GÓRAMI, ZA LASAMI...

    Wiatr dobrej zmiany
  12. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Zakochani w Śmierci
  13. DECYDENT SNOBUJĄCY

    Na obywatelską drogę
  14. LEWIATAN PUNKTUJE RZĄD

    Podatek jako kara
  15. FILOZOFIA I DYPLOMACJA

    Między kłami w paszczy tygrysa
  16. W OBRONIE PRAW I WOLNOŚCI

    Historia uczy i przestrzega
  17. W OPARACH WIZERUNKU

    Zawody zaufania publicznego
  18. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Wojna i miłość