Established 1999

BIBLIOTEKA DECYDENTA

25 lipca 2018

Szwajcarska demokracja

Autorem książki jest wybitny znawca systemu politycznego, prawnego i społecznego Szwajcarii, wykładowca Polskiego Uniwersytetu Na Obczyźnie w Londynie.

Profesor Matyja przedstawia poszczególne elementy szwajcarskiej demokracji bezpośredniej, zarówno aktualnie funkcjonujące jak i w rozwoju historycznym.

Tytuł książki kończy się znakiem zapytania, czyli ma wydźwięk raczej przekorny; autor zresztą prawie że na początku swego dziełka odpowiada na pytający tytuł: „na dzień dzisiejszy model szwajcarski w Polsce jest nie do zrealizowania.” Podstawą demokracji szwajcarskiej jest autonomia najpierw gmin, a następnie kantonów. W Polsce na dzień 01.01.2018 r. było 2478 gmin, czyli w szwajcarskim systemie, gdzie jest około 2850 gmin, tyle byłoby niezależnych państewek w państwie od wieków unitarnym, podczas gdy Szwajcaria tworzyła się niejako „od dołu”, kiedy to kantony i gminy rezygnowały z części swojej suwerenności na rzecz konfederacji.

Można sobie tylko wyobrazić, co by się w naszym kraju działo, gdyby było tyle niezależnych państewek, przy naszej niezbyt wielkiej zasobności, przy apetytach sąsiadów, by skonsumować niektóre nasze gminy przygraniczne, wreszcie, w warunkach ostrych podziałów politycznych w ostatnich latach. Dochodzi do tego wieczysta, szwajcarska neutralność i nasze członkostwo w polityczno-militarnym sojuszu, czyli w NATO….

Autor podkreśla, że ogromną zaletą systemu szwajcarskiego jest bezpośredni udział społeczeństwa w procesie decyzyjnym państwa. Na pewno tak jest, stąd różnego rodzaju referenda, inicjatywy obywatelskie… Ale jednocześnie, ogromny, nierzadko niezbyt pozytywny wpływ na rozwiązania ustawodawcze w Szwajcarii mają dobrze zorganizowane i wpływowe grupy interesów.

W Szwajcarii system demokracji bezpośredniej, zmierzający do osiągnięcia kompromisu jest uwarunkowany historycznie, a w Polsce??? Znane „liberum veto”, czyli niedopuszczanie do podjęcia decyzji.

Utrzymywanie demokracji bezpośredniej jest bardzo kosztowne; Szwajcaria jest bardzo bogatym krajem, a Polska???

Wreszcie, konstytucja Konfederacji Szwajcarskiej w rozwoju historycznym, od 1848 roku po rok 1999. Tę ostatnią, autor dołączył do swych rozważań w charakterze aneksu.

Federalizm szwajcarski, parlament, rząd konfederacji i prezydent. Rozwiązania w tej dziedzinie raczej trudne do przeniesienia na grunt innego państwa. Szwajcaria jest niewielka, otoczona górami i tamtejsze instytucje demokracji bezpośredniej zakorzeniły się w niej. Czy nasi politycy dopuściliby do podobnego systemu w naszym kraju, tracąc wpływy polityczne i otrzymywane za „rządzenie” niemałe środki materialne?

Trzeba tę książeczkę koniecznie przeczytać, by utwierdzić się w przekonaniu, że każdy kraj ma swój własny system, ukształtowany historycznie, dostosowany do mentalności społeczeństwa. I konkluzja profesora Matyi: nie, szwajcarska demokracja nie jest szansą dla Polski, bo ta demokracja ma nie tylko same zalety, ale i wymienione w publikacji wady.

                                                                                              Jacek Potocki

Mirosław Matyja, „Szwajcarska demokracja szansą dla Polski?” Biblioteka Rządzących i Rządzonych. Wydawca: Polsko-Amerykańska Fundacja Edukacji i Rozwoju Ekonomicznego (PAFERE), Warszawa 2018

W wydaniu nr 200, lipiec 2018, ISSN 2300-6692 również

  1. LEKTURY DECYDENTA

    Obalanie mitów
  2. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Szwajcarska demokracja
  3. KAWA NA RYNKACH

    Jej cena podnosi ciśnienie
  4. LEKTURY DECYDENTA

    Ewa nie chce spać
  5. TURCJA ERDOGANA

    Zjazd w gospodarczą otchłań
  6. DECYDENT GLOBTROTER

    Pora odwiedzić Albanię
  7. WIATR OD MORZA

    Walka o tron
  8. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Prawda o nich
  9. A PROPOS...

    ...Mundialowej atmosfery
  10. LEKTURY DECYDENTA

    Życie za śmierć
  11. FILOZOFIA I DYPLOMACJA

    Spotkania i więzi
  12. GLOBALIZACJA

    Iran: kłopoty dla świata
  13. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Pamiętamy o nich
  14. CO SIĘ W GŁOWIE MIEŚCI

    Honor i honorowy
  15. WIDZIANE Z COTSWOLDS

    Mapa obok godła
  16. LEKTURY DECYDENTA

    Kontrowersyjny gazociąg
  17. PRAWA - WŁADZA - PROBLEMY

    Świat, Europa, Polska