Established 1999

BIBLIOTEKA DECYDENTA

11 lipca 2018

Pamiętamy o nich

Nie ma wątpliwości, że II wojna światowa i napaść Niemców na Polskę przerwały wiele karier filmowych, które przed wojną były wręcz fenomenalne.

Książka składa się z dwóch części: pierwsza, pióra historyka kina Michała Pieńkowskiego, obejmuje opis stanu kina i kondycji gwiazd filmowych w przedwojennej Polsce, druga czyli ta właściwa, napisana przez Grzegorza Rogowskiego, zawiera opisy kariery i losów najsłynniejszych pań przedwojennego kina polskiego: Zofii Nakonecznej, Nory Ney, Renaty Radojewskiej, Jadwigi Smosarskiej, Janiny Wilczówny, Tamary Wiszniewskiej i Leny Żelichowskiej, a także dotyczy zasobów archiwalnych kina polskiego i procesów modernizacji jego przedwojennych zasobów.

Michał Pieńkowski w eseju „Wielki świat. Hollywood nad Wisłą”, przedstawia trudne drogi polskich aktorek do sławy, których początek tkwił zwykle w balecie, przytacza nazwiska i opisuje kariery, artystyczne i finansowe. Gra w filmie była bowiem powiązana z dużymi pieniędzmi, których nie dostarczała praca w teatrze czy w balecie. Autor przypomina ważną rolę krytyków filmowych, którzy nierzadko kierowali się w swych recenzjach sympatiami i antypatiami, a ich opinie dość często nie były zgodne z gustami publiczności. Warto też wiedzieć, jak świat filmowy Warszawy bawił się na różnych imprezach, jak gwiazdy „dorabiały” sobie na reklamie, jak wyglądało polskie życie teatralne i filmowe w czasie niemieckiej okupacji. Wreszcie, jak powstawał film, jakie były ograniczenia techniczne i finansowe jego tworzenia.

Grzegorz Rogowski z dużym znawstwem tematu przedstawił życie słynnych polskich aktorek filmowych w latach sławy przed wojną i potem na emigracji. Nie ma wątpliwości, że II wojna światowa i napaść Niemców na Polskę przerwały wiele karier filmowych, które przed wojną były wręcz fenomenalne. Wiele znanych polskich pań wyjechało za granicę, zarówno pań zamężnych jak i stanu wolnego. O ile w Polsce były one „na topie” i nawet dzięki swej sławie zawarły dobre małżeństwa z panami z filmu lub znanymi biznesmenami, to na emigracji już nie grały w filmie: nie grała nawet taka znana postać, jak Jadwiga Smosarska, a ich mężowie nierzadko też musieli się przekwalifikować na dość niskie stanowiska, a przez to znacznie mniej zarabiać.

Rzadko która gwiazda żyła w dostatku; z reguły z trudnością wiązały one koniec z końcem: pracowały w innych zawodach, występowały jedynie okazjonalnie w salach dla Polonii. Autor rozmawiał z członkami rodzin gwiazd: dla znanych aktorek bezczynność z dala od kamer filmowych była trudna do zniesienia. Mogły one jedynie wspominać okres przedwojennej świetności. Aktorki przyjeżdżały do Polski w odwiedziny, ale żadna nie zdecydowała się wrócić do kraju na stałe. Były inne czasy, inne gusty filmowych producentów. Choć niektóre przedwojenne aktorki nadal grały: Lidia Wysocka, Stefcia Górska.

Bardzo interesująca i doskonale napisana książka, przypominająca czasy i ludzi minionej epoki, która już nie wróci. Książki, jak ta, pomagają pamiętać o przeszłości.

                                                                                                 Jacek Potocki

Grzegorz Rogowski, „Skazane na zapomnienie. Polskie aktorki filmowe na emigracji”. Wydawnictwo „Muza”, Warszawa 2018

W wydaniu nr 200, lipiec 2018, ISSN 2300-6692 również

  1. LEKTURY DECYDENTA

    Obalanie mitów
  2. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Szwajcarska demokracja
  3. KAWA NA RYNKACH

    Jej cena podnosi ciśnienie
  4. LEKTURY DECYDENTA

    Ewa nie chce spać
  5. TURCJA ERDOGANA

    Zjazd w gospodarczą otchłań
  6. DECYDENT GLOBTROTER

    Pora odwiedzić Albanię
  7. WIATR OD MORZA

    Walka o tron
  8. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Prawda o nich
  9. A PROPOS...

    ...Mundialowej atmosfery
  10. LEKTURY DECYDENTA

    Życie za śmierć
  11. FILOZOFIA I DYPLOMACJA

    Spotkania i więzi
  12. GLOBALIZACJA

    Iran: kłopoty dla świata
  13. BIBLIOTEKA DECYDENTA

    Pamiętamy o nich
  14. CO SIĘ W GŁOWIE MIEŚCI

    Honor i honorowy
  15. WIDZIANE Z COTSWOLDS

    Mapa obok godła
  16. LEKTURY DECYDENTA

    Kontrowersyjny gazociąg
  17. PRAWA - WŁADZA - PROBLEMY

    Świat, Europa, Polska